जय गंगेश्वर मंदिर

अडाजण, सुरत, जिल्हा सुरत

सुरतच्या प्राचीन किल्ल्यापासून सुमारे ४ किमी अंतरावर, अडाजण येथे तापी नदीच्या काठावर जय गंगेश्वर महादेव मंदिर स्थित आहे. भाविकांची अशी श्रद्धा आहे की या मंदिरात स्वयंभू आणि आध्यात्मिकदृष्ट्या जागृत शिवलिंग आहे. येथे प्रार्थना केल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात, असे मानले जाते, त्यामुळे दररोज शेकडो भाविक येथे दर्शनासाठी येतात. महाशिवरात्री आणि श्रावण महिन्यात येथे विशेष गर्दी असते.

एका लोकप्रिय आख्यायिकेनुसार, हा परिसर एकेकाळी घनदाट जंगलाने व्यापलेला होता आणि काही शेतकरी आजूबाजूच्या जमिनीवर शेती करत असत. जिथे आज मंदिर आहे, ती जागा उत्तरेकडील एक मोकळी जागा होती, जिथे मुले खेळायला येत असत. १९ ऑक्टोबर १९९९ रोजी, मुलांचा एक गट क्रिकेट खेळत असताना त्यांचा चेंडू नेमका त्याच ठिकाणी गेला जिथे आज मंदिर आहे. चेंडू शोधत असताना, एका मुलाला जमिनीवर अंशतः गाडलेली सापाची कात दिसली. घाबरलेल्या मुलाने आपल्या मित्रांना बोलावले. जवळून पाहिल्यानंतर, त्यांनी कातीभोवतीची जमीन खोदण्याचा निर्णय घेतला आणि त्यांना एक गोलाकार दगडी रचना सापडली. आश्चर्यचकित होऊन त्यांनी परिसरातील मोठ्या माणसांना याची माहिती दिली. अधिक उत्खनन केल्यावर एक स्वयंभू शिवलिंग प्रकट झाले. तेव्हापासून भाविक या ठिकाणी येऊ लागले आणि कालांतराने शिवलिंगाच्या रक्षणासाठी मंदिराची उभारणी करण्यात आली.

सुरतचे एक गजबजलेले उपनगर असलेल्या अडाजणमध्ये, एका वर्दळीच्या रस्त्यावर हे मंदिर स्थित असूनही, मंदिराचा परिसर शांतता आणि प्रसन्नता प्रदान करतो. मंदिराचे आकर्षक उरुश्रृंग शैलीतील शिखर (पर्वताच्या शिखरांसारखे दिसणारे मुख्य उंच शिखर आणि त्याभोवतीची लहान शिखरे) लगेच लक्ष वेधून घेते. मंदिर परिसरात पक्के रस्ते आहेत आणि काही झाडे आहेत, ज्यामध्ये एक पवित्र उंबराचे झाड आहे, ज्याखाली दत्तात्रेयांचे मंदिर आहे. या मंदिराच्या मागे एका मोठ्या चित्रात आदि शंकराचार्य, गुरु नानक, चैतन्य महाप्रभू, स्वामी विवेकानंद, जलाराम बापा, महावीर, गोरखनाथ, कबीर, तुळसीदास, रामानुज आणि रामकृष्ण परमहंस यांसह ४२ आध्यात्मिक नेत्यांचे चित्रण आहे.

या मंदिराच्या शेजारी सिद्धिविनायक मंदिर आहे. गंगेश्वर महादेव मंदिराच्या डाव्या बाजूला कष्टभंजन हनुमान मंदिर आहे, ज्यामध्ये गदा उचललेल्या हनुमानाची काचेच्या पेटीतील मूर्ती आहे. या मूर्तीच्या बाजूला हनुमानाचे सेवक आणि सेविकांच्या लहान मूर्ती आहेत. त्यांच्या शेजारी रामायणातील पराक्रमाचे प्रतीक असलेल्या द्रोणागिरी पर्वत उचललेल्या हनुमानाची लहान मूर्ती आहे. याव्यतिरिक्त, येथे शिवाची एक छोटी देउळी आहे, ज्यामध्ये उंच चौथऱ्यावर भगवान शिवाची ध्यानस्थ संगमरवरी मूर्ती आहे. मंदिर परिसरात एक गोशाळाही आहे.

गंगेश्वर महादेव मंदिरात एक खुला सभामंडप आणि गर्भगृह आहे. सभामंडपात नंदीची (शिवाचा बैल) सुंदर कोरीव काळ्या दगडाची मूर्ती आणि कासवाची लहान मूर्ती आहे. प्रशस्त गर्भगृहात स्वयंभू शिवलिंग आहे, जे सात बाजूंच्या सुवर्ण शाळुंकेवर विराजमान आहे. धातूचा नाग शिवलिंगावर छत्र धरून आहे. शिवलिंगाच्या मागे, मागील भिंतीवर एका उंच सिंहासनावर पार्वती मातेची मोहक मूर्ती विराजमान आहे.

भाविकांची अशी श्रद्धा आहे की भगवान गंगेश्वराची मनापासून प्रार्थना केल्यास त्यांच्या इच्छा पूर्ण होतात. विशेषतः सोमवारी मंदिरात भाविकांची मोठी गर्दी असते. दैनंदिन विधींमध्ये रुद्राभिषेक, लघु रुद्र, शिव चतुःप्रहर पूजा, शिव बिल्व अर्चना, शिव लघु पूजा आणि शिव पंचवक्त्र पूजा यांचा समावेश होतो. महाशिवरात्रीच्या विशेष कार्यक्रमांना शेकडो भाविक उपस्थित राहतात, ज्यामध्ये भस्म आरतीसारखे विधी केले जातात. श्रावण महिन्यातही मंदिरात मोठे उत्सव साजरे होतात आणि दर सोमवारी शेकडो भाविक दर्शनासाठी येतात. गणेश चतुर्थी आणि गोकुळाष्टमीसारखे इतर सणही उत्साहात साजरे केले जातात.

जय गंगेश्वर ट्रस्ट मंदिराच्या प्रशासनाचे काम पाहते, ज्यामध्ये गोशाळेचे व्यवस्थापन आणि अनेक समाजकल्याणकारी उपक्रमांचा समावेश आहे.

मुख्य वैशिष्ट्ये

  • सुरत शहर केंद्रापासून ७ किमी अंतरावर स्थित.
  • राज्य परिवहन बसेस सुरतला गुजरातमधील विविध शहरांशी जोडतात.
  • सुरत महानगरपालिका मंदिरापर्यंत स्थानिक बस सेवा पुरवते.
  • खाजगी वाहनांनी थेट मंदिरात पोहोचता येते.
  • मंदिराच्या जवळ राहण्याची आणि भोजनाची सोय उपलब्ध आहे.
Back To Home