അഷ്ടവണെ ഗണപതി ക്ഷേത്രം

ഗുഹാഗർ, താലൂക്ക്: ഗുഹാഗർ, ജില്ല: രത്നഗിരി

കൊങ്കണിലെ ദേവഭൂമി എന്നറിയപ്പെടുന്ന രത്നഗിരി ജില്ലയിലെ ഗുഹാഗറിലുള്ള അഷ്ടവണെ ഗണപതി ക്ഷേത്രം അനേകം ഭക്തരുടെ വിശ്വാസകേന്ദ്രമാണ്. ഗ്രാമത്തിന്റെ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത്, ഒരു കുന്നിൻ മുകളിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ഗണേശ ദർശനത്തിനും ഗുഹാഗർ കടൽത്തീരത്തിന്റെ മനോഹരമായ കാഴ്ച കാണുന്നതിനും ദിവസവും നൂറുകണക്കിന് ഭക്തരും വിനോദസഞ്ചാരികളും ഇവിടെയെത്തുന്നു. മാഘി ഗണേശോത്സവത്തിനും അംഗാരകി ചതുർത്ഥിക്കും വലിയ ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കാറുണ്ട്. നേർച്ചകൾ നിറവേറ്റുന്ന ഗണപതി എന്ന നിലയിൽ ഈ ഗണപതിക്ക് വലിയ കീർത്തിയാണുള്ളത്.

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഐതിഹ്യം ഇങ്ങനെയാണ്: ഗുഹാഗറിനടുത്തുള്ള വിശാലമായ കടലിനോട് ചേർന്നുള്ള മലകളിലെ ഗുഹകളിൽ അനേകം ഋഷിമാർ ധ്യാനിച്ചിരുന്നു. അത്തരമൊരു സ്ഥലത്ത്, ചെങ്കല്ലുകൊണ്ടുള്ള ഒരു ഗുഹയിൽ ഈ ഋഷിമാർ തങ്ങളുടെ നിത്യപൂജകൾക്കായി ശ്രീഗണേശന്റെ ഒരു വിഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. കാലക്രമേണ, ചെങ്കല്ലുകൊണ്ടുള്ള ഗുഹയ്ക്ക് വിള്ളലുകൾ വീഴുകയും അത് തകരുകയും ചെയ്തു. അതിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ മാത്രമാണ് അവശേഷിച്ചത്. ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ പവിത്രത നിലനിർത്തുന്നതിനായി, ഇവിടുത്തെ ഗ്രാമവാസികൾ അവശേഷിച്ച ചെങ്കല്ലിന്റെ ശിലയ്ക്ക് ചുറ്റും ഒരു ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചു. അതാണ് അഷ്ടവണെയിലെ ഈ ഉണർന്നിരിക്കുന്ന ഗണേശ ക്ഷേത്രം.

ഗുഹാഗറിൽ മുൻപ് ധാരാളം ഗുഹകൾ ഉണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഈ ഗ്രാമത്തിന് ഗുഹാഗർ എന്ന പേര് ലഭിച്ചതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. വ്യാഡേശ്വർ, ദുർഗാദേവി, ഉർഫാട്ട ഗണപതി, കാർത്തിക് സ്വാമി ക്ഷേത്രം, കോപ്രി നാരായണ ക്ഷേത്രം തുടങ്ങിയ പുരാതന ദേവസ്ഥാനങ്ങൾ കാരണം ഗുഹാഗറിനെ ദേവഭൂമി എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ വർചാ പാട്ട് പ്രദേശത്തുള്ള കാർത്തിക് സ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിനടുത്ത് നിന്ന് കുറച്ച് ദൂരം മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ ഒരു പാഖാഡി (ചെറിയ വഴി) കാണാം. അവിടെ നിന്ന് ചെങ്കല്ലുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച പടികളിലൂടെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകാൻ വഴിയുണ്ട്. ഈ പടികളിലൂടെ 10 മുതൽ 15 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് എത്താൻ സാധിക്കും. പാഖാഡി അവസാനിച്ച ശേഷം 15 മുതൽ 20 പടികൾ കയറി ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കാം. മാവും പ്ലാവും നിറഞ്ഞ മരങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ പോകുന്ന പാഖാഡിയും, വഴിയിൽ നിന്ന് കാണുന്ന ഗുഹാഗർ കടൽത്തീരത്തിന്റെ മനോഹരമായ കാഴ്ചയും ഉൾപ്പെടെ പ്രകൃതിരമണീയമായ ഒരു ചുറ്റുപാടിലാണ് ഗണേശന്റെ ഈ സ്ഥാനം. അതിനാൽ, മതപരമായ പ്രാധാന്യത്തോടൊപ്പം ഗുഹാഗറിലെ വിനോദസഞ്ചാരത്തിലും ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്.

ചെങ്കല്ലുകൊണ്ടുള്ള നിർമ്മാണം, ആകർഷകമായ വർണ്ണങ്ങൾ, ഉയരമുള്ള ശിഖരം എന്നിവ കാരണം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം ദൂരെ നിന്ന് തന്നെ ഭക്തരെയും വിനോദസഞ്ചാരികളെയും ആകർഷിക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രാകാരത്തിന് ചുറ്റും മതിലുകളുണ്ട്, കൂടാതെ മുഴുവൻ പ്രാകാരവും കല്ലുപാകിയതാണ്. മുഴുവൻ ക്ഷേത്രവും ചുവപ്പ്, സ്വർണ്ണ നിറം, വെള്ള നിറം എന്നിവയിൽ ചായം പൂശിയിരിക്കുന്നു. 2016-ൽ നടത്തിയ പുനരുദ്ധാരണത്തിന് ശേഷമാണ് ക്ഷേത്രത്തിന് ഇപ്പോഴത്തെ രൂപം ലഭിച്ചത്. ദർശനമണ്ഡപം, സഭാമണ്ഡപം, ഗർഭഗൃഹം എന്നിങ്ങനെയാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഘടന. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രാകാരത്തിൽ നിന്ന് അഞ്ച് പടികൾ കയറുമ്പോൾ ദർശനമണ്ഡപത്തിൽ പ്രവേശിക്കാം. ദർശനമണ്ഡപവും സഭാമണ്ഡപവും തുറന്ന രീതിയിലുള്ളതാണ്, അവയിലെ തൂണുകൾ മുകൾഭാഗത്ത് കമാനങ്ങളോടുകൂടിയ കൊത്തുപണികളാൽ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. സഭാമണ്ഡപത്തിന്റെ ഉൾഭാഗം ആകർഷകമായ വർണ്ണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു, കൂടാതെ മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു വലിയ ചാൻഡിലിയറും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.

സഭാമണ്ഡപത്തിന്റെ മുൻഭാഗത്തുള്ള ഗർഭഗൃഹത്തിന് ചുറ്റും മരത്തിൽ കൊത്തിയെടുത്ത മനോഹരമായ ശിൽപ്പങ്ങളുണ്ട്. ഗർഭഗൃഹത്തിന്റെ വാതിൽപ്പാളികളിലെ കൊത്തുപണികളിൽ ഇലകൾ, പൂക്കൾ, വള്ളികൾ, മയിൽ ശിൽപ്പങ്ങൾ എന്നിവ കാണാം. ഗർഭഗൃഹത്തിൽ വലിയ ചെങ്കല്ലിന്റെ പുരാതന ശിലയിൽ തന്നെയാണ് മുൻഭാഗത്ത് ഗണപതിയുടെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ രൂപം നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ഇതാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന വിഗ്രഹം. ഈ ശിലയുടെ സഹായത്തോടെ ഇവിടെ ഒരു ചെറിയ താഴികക്കുടം നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്, അതിൽ രണ്ടര അടി ഉയരമുള്ള, കിഴക്കോട്ട് ദർശനമുള്ള, ഇടത് തുമ്പിക്കൈയുള്ള ഗണേശ വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നു. സിന്ദൂരം ചാർത്തിയ ഗണേശന്റെ കിരീടം വെള്ളികൊണ്ടുള്ളതാണ്, നെറ്റിയിൽ ചന്ദ്രക്കലയുമുണ്ട്. ഗണേശ വിഗ്രഹത്തിനടുത്ത് ഒരു ചെറിയ ശിലയുമുണ്ട്. വിഗ്രഹത്തിന് മുന്നിൽ മോദകം കൈയ്യിലേന്തി നിൽക്കുന്ന വലിയൊരു പിച്ചള മൂഷികരാജനുമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ദർശനമണ്ഡപത്തിലും ഗർഭഗൃഹത്തിലും ശിഖരങ്ങളുണ്ട്. അതിൽ ഗർഭഗൃഹത്തിന് മുകളിലുള്ള പൂർണ്ണമായും വെള്ള നിറത്തിലുള്ള ശിഖരത്തിൽ സവിശേഷമായ കൊത്തുപണികളും അനേകം ചെറുതും വലുതുമായ കൊത്തുപണികളുള്ള താഴികക്കുടങ്ങളുമുണ്ട്.

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഇടതുവശത്ത് പാറക്കെട്ടുകൾക്കിടയിലൂടെ നിരന്തരം ഒഴുകുന്ന ഒരു നീരുറവയുണ്ട്. ഗോമുഖത്തിൽ നിന്ന് ഈ വെള്ളം ഒരു ചെറിയ കുളത്തിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തുന്നു. ഇവിടുത്തെ പൂജാവിധികൾക്കായി ഈ വെള്ളമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഈ കുളത്തിലെ വെള്ളം ‘അഷ്ടാചെ തീർത്ഥം’ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അതിൽ നിന്നാണ് ഈ സ്ഥലം അഷ്ടവണെ എന്നും ക്ഷേത്രം അഷ്ടവണെ ഗണേശ ക്ഷേത്രം എന്നും പ്രശസ്തമായത്. ശരീരത്തിൽ ചൊറിച്ചിലോ ത്വക്ക് രോഗങ്ങളോ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഈ വെള്ളം കൊണ്ട് സുഖം പ്രാപിക്കുമെന്നാണ് ഭക്തരുടെ വിശ്വാസം. ഈ അഷ്ടാചെ തീർത്ഥം ഗംഗാതീർത്ഥം പോലെ പവിത്രമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. പ്രദേശത്ത് ആരെങ്കിലും മരിച്ചാൽ, ബന്ധുക്കൾ മരിച്ച വ്യക്തിയുടെ വായിൽ അഷ്ടാചെ തീർത്ഥം ഒഴിക്കാറുണ്ട്. നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങളായി ഈ ആചാരം നിലവിലുണ്ട്.

എല്ലാ ചൊവ്വാഴ്ചകളിലും സംകഷ്ടി ചതുർത്ഥിക്കും ഇവിടെ ദർശനത്തിനായി ഭക്തരുടെ തിരക്കുണ്ടാകും. മാഘി ഗണേശോത്സവത്തിനും അംഗാരകിക്കും ഇവിടെ വലിയ ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കാറുണ്ട്. ഈ സമയങ്ങളിൽ ദർശനത്തിനെത്തുന്ന ഓരോ ഭക്തനും പ്രസാദമായി ഉകടിചെ മോദകങ്ങൾ (ആവിയിൽ പുഴുങ്ങിയ മോദകം) നൽകുന്നു. എല്ലാ ദിവസവും രാവിലെ 5 മുതൽ രാത്രി 8 വരെ ഭക്തർക്ക് അഷ്ടവണെ ഗണേശന്റെ ദർശനം നടത്താം.

ഉപയോഗപ്രദമായ വിവരങ്ങൾ:

• ഗുഹാഗർ ബസ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് രണ്ട് കിലോമീറ്ററും രത്നഗിരിയിൽ നിന്ന് 90 കിലോമീറ്ററും അകലെ
• രത്നഗിരി, പൂനെ, മുംബൈ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് ഗുഹാഗറിലേക്ക് എസ്.ടി. ബസ് സൗകര്യം 
• സ്വകാര്യ വാഹനങ്ങൾക്ക് പാഖാഡിയുടെ അടിവാരം വരെ പോകാം
• പ്രദേശത്ത് താമസത്തിനും ഭക്ഷണത്തിനും നിരവധി ഓപ്ഷനുകൾ
• ബന്ധപ്പെടുക: ജയന്ത് ഗോൺബാരെ, മൊബൈൽ: 9969270222