वालुकेश्वर मंदिर

பாணகங்கா தீர்த்தம், வாலுகேஸ்வரம், மும்பை

மல்பார் ஹில் என்பது மும்பையின் மிக உயர்தரமான குடியிருப்புப் பகுதியாகும். ஆளுநர் மாளிகை, அமைச்சர்களின் பங்களாக்கள் மற்றும் செல்வந்தர்களின் குடியிருப்புகள் நிறைந்த இந்தப் பகுதியில், இன்றும் அப்பகுதியின் பூர்வீகக் குடிகளின் குடியிருப்புகளைக் காணலாம். இப்பகுதியில் ஒருபுறம் நவீனத்தின் வெளிப்பாடுகள் இருக்க, மறுபுறம் பழமையின் சான்றாக விளங்கும் கோயில்கள், முனிவர்களின் மடங்கள் மற்றும் பழங்காலத் தீர்த்தங்கள் அமைந்துள்ளன. இங்குள்ள பிரபு ஸ்ரீராமர் உருவாக்கிய பாணகங்கா குளம் மற்றும் அவர் சுயமாக நிறுவிய வாலுகேஸ்வர சிவலிங்கம் ஆகியவை இன்றும் எண்ணற்ற பக்தர்களை ஈர்த்து வருகின்றன.

மும்பையின் தென்மேற்கு திசையில் அமைந்துள்ள கடைசி குன்று வாலுகேஸ்வர குன்று ஆகும். இது ஒரு சிறிய மலையாகவே இருந்தது. அதன் ஒரு பகுதிக்கு ‘கம்பாலா’, ஒரு பகுதிக்கு ‘கவ்ளியா தள்யா’ (மேய்ப்பர் குளம்) மலை, மற்றும் ஒரு பகுதிக்கு ‘டாங்கர்வில்’ என்று பெயர்கள் இருந்தன. மலையின் கடலை நோக்கிய கடைசி முனை அல்லது தண்டி பகுதி ‘ஷிர்குண்டி’ என்று அழைக்கப்பட்டது. அங்கு தற்போது ஆளுநரின் பிரம்மாண்டமான இல்லம் உள்ளது. பிரிட்டிஷ் ஆட்சியின் தொடக்கத்திலிருந்தே இப்பகுதி மல்பார் பாயிண்ட் என்று அழைக்கப்பட்டது. இப்பகுதியில் கடல் கொள்ளையர்கள் பதுங்கியிருந்தனர். இந்த கொள்ளையர்கள் மல்பார் கடற்கரையில் உள்ள தர்மபட்டணம், கொட்டா போன்ற பகுதிகளைச் சேர்ந்தவர்கள். அவர்களாலேயே இப்பகுதிக்கு மல்பார் ஹில் என்று பெயர் வந்தது. முன்னதாக மும்பை தீவிலிருந்து தனித்து இருந்த இந்த மலைப்பகுதி பாழடைந்திருந்தது. அங்குள்ள சில புல்வெளிகள் கால்நடை மேய்ச்சலுக்காக ஒதுக்கப்பட்டிருந்தன. கி.பி. ௧௭௨௮-ஆம் ஆண்டில், இங்கிருந்த சில நிலங்களை அரசாங்கத்திடமிருந்து குத்தகைக்கு எடுத்து மக்கள் வெள்ளரி, வெண்டைக்காய், கத்தரிக்காய், கொத்தவரை போன்ற காய்கறிகளைப் பயிரிட்டு வந்தனர்.

தண்டி பகுதியில், தற்போது ஆளுநர் மாளிகை இருக்கும் இடத்தில், வாலுகேஸ்வரரின் மூலக் கோயில் இருந்ததாகக் கூறப்படுகிறது. மும்பை தீவுகளில் கி.பி. ஆறாம் நூற்றாண்டிலிருந்தே சிவ வழிபாடு இருந்ததற்கான சான்றுகள் உள்ளன. சுமார் ௧,௫௦௦ ஆண்டுகளுக்கு முன்பு மும்பை தீவுகளில் கலச்சுரிகளின் சிற்றரசர்களான த்ரைக்கூட அரசர்களின் ஆட்சி இருந்தது. மும்பையில் உள்ள ஜோகேஸ்வரி, காராபுரி, மண்டபேஸ்வரர் ஆகிய குகைகள் இந்த த்ரைக்கூட மற்றும் கலச்சுரி காலத்தைச் சேர்ந்தவை. கலச்சுரிகள் பாசுபத சைவப் பிரிவைச் சேர்ந்தவர்கள். அவர்கள் காராபுரியில் ‘சிவ சிருஷ்டி’யை உருவாக்கியதாகக் கூறப்படுகிறது. காராபுரியின் முக்கிய குகைக்கு முன்னால் கண்டெடுக்கப்பட்ட சிற்பங்களுடன் ஒத்துப்போகும் ஒரு சிவமூர்த்தி, இன்று பரேல் கிராமத்தில் உள்ள பரமானந்த வாடியில் இருக்கும் பாராதேவ் கோயிலில் உள்ளது. வரலாற்றாசிரியர்களின் கூற்றுப்படி, இந்தச் சிலையின் காலம் கி.பி. ௫௨௫ முதல் ௫௩௦ வரை ஆகும். இதிலிருந்து அக்காலத்திலிருந்தே இந்தத் தீவுகளில் சைவ சமயத்தின் தாக்கம் இருந்திருப்பது தெளிவாகிறது. கி.பி. ஒன்பதாம் நூற்றாண்டிலிருந்து அடுத்த நான்கு நூற்றாண்டுகள் வரை இங்கு வடக்கு கொங்கணத்தின் சிலாஹார வம்சத்தின் ஆட்சி இருந்தது. கி.பி. ௧௦௫௦-இல் அம்பர்நாத்தில் புகழ்பெற்ற சிவாலயத்தைக் கட்டிய சித்த மற்றும் மம்முனி ஆகிய அரசர்கள் சிலாஹார வம்சத்தைச் சேர்ந்தவர்கள். இத்தகைய சிவபக்தர்களான சிலாஹாரர்களின் காலத்தில்தான் வாலுகேஸ்வரரின் மூலக் கோயில் கட்டப்பட்டது என்று ‘தி கெசட்டியர் ஆஃப் பாம்பே சிட்டி அண்ட் ஐலேண்ட்’ (மும்பை நகரம் மற்றும் தீவின் அரசிதழ்) மூன்றாம் தொகுதியில் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது.

வாலுகேஸ்வரரின் இந்தத் தலம் மற்றும் இங்குள்ள பாணகங்கா தீர்த்தம் ஆகியவை ‘மஹிகாவதிச்சி பகர்’ நூலிலும் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளன. மும்பையின் ஆதி அரசனான பிரதாப் பிம்பன், கி.பி. ௧௧௪௨-இல் தனது முதன்மை அமைச்சர் பாலகிருஷ்ணராவ் சோமவன்ஷியை மும்பை தீவுகளைக் கைப்பற்ற அனுப்பினார். அவர் வாலுகேஸ்வரம் வரையிலான பகுதியைக் கைப்பற்றினார். பகர் நூலில் உள்ள குறிப்பின்படி, “யேஸாவ்யா பாசுன் ஜுஹு. யாவத் வாஹினளே. ராஜண் பார் பாஹோன் வாளுகேஸ்வரி கேலே. பாணகங்கா தேகிலி. ஹனுமான் பிரதிமா லக்ஷிலி. தேதே ஸ்திர் ஜாலே திவஸ்..” இந்த நூலின்படி, பன்னிரண்டாம் நூற்றாண்டில் இங்கு பாணகங்கா தீர்த்தமும் வாலுகேஸ்வரர் கோயிலும் இருந்தன. கோவிந்த நாராயண் மாட்காவ்கர் என்பவர் இந்தத் கோயில் குறித்த செவிவழிச் செய்திகளை தனது ‘மும்பைச்சே வர்ணன்’ நூலில் பதிவு செய்துள்ளார். “இந்தக் கோயில் மிகவும் பழமையானது. இது சுமார் ௬௦௦ ஆண்டுகளுக்கு முன்பு கேபாஜி ராணா என்ற மராத்திய சர்தாரால் கட்டப்பட்டது என்று கூறப்படுகிறது. ஆனால் அதற்கு எந்த ஆதாரமும் கிடைக்கவில்லை.” இந்த சர்தார் பீம்ராஜாவின் (பிம்பதேவ் யாதவ்) ஆட்சிக்காலத்தைச் சேர்ந்தவராக இருக்கலாம் என்று மாட்காவ்கர் குறிப்பிட்டுள்ளார்.

அரசிதழின்படி, இந்தக் கோயில் ‘ஷிர்குண்டி’க்கு அருகில் இருந்ததால் மிகுந்த முக்கியத்துவம் பெற்றது. இந்த ஷிர்குண்டி காலப்போக்கில் ‘ஸ்ரீகுண்டி’ என்று பெயர் மாற்றம் பெற்றது. தற்போது ராஜ்பவன் வளாகத்தில் அதன் சிறிய கோயில் ஒன்று உள்ளது. உண்மையில் அங்கு ஒரு பெரிய பாறை இருந்தது. அதில் ஊசியின் காது போன்ற ஒரு சிறிய பிளவு இருந்தது. ௧௮௧௦-இல் வெளியிடப்பட்ட ‘ஸ்ரீ சர்வ தேவ சபா : தி இந்து பேந்தியன்’ என்ற மத ஆய்வாளர் எட்வர்ட் மூரின் புத்தகத்தில் இந்த ஷிர்குண்டி பற்றி தகவல் கொடுக்கப்பட்டுள்ளது. அவர் தனது புத்தகத்தில், “மும்பை தீவின் மல்பார் பாயிண்ட் என்ற நிலமுனையின் கடைசி முனையில் பிளவுபட்ட ஒரு பாறை உள்ளது. இந்தப் பாறையின் வடிவம் ‘யோனி’ போலத் தெரிகிறது. இந்த புனிதமான சின்னத்தின் வழியாக, அதாவது பிளவின் வழியாகச் செல்வதால் மனிதன் தூய்மையடைகிறான் என்ற நம்பிக்கையுடன் பல யாத்ரீகர்களும் மக்களும் இங்கு வருகிறார்கள். இந்த ‘யோனி’ பாறைகளுக்கு இடையே மிகவும் உயரத்தில் இருப்பதால் அங்கு செல்வது எளிதல்ல. புயல் வீசும் நாட்களில் கடலின் பிரம்மாண்டமான அலைகள் தொடர்ந்து இந்தப் பாறையின் மீது மோதுகின்றன” என்று குறிப்பிட்டுள்ளார். இப்போது அந்தப் பாறை இல்லை. ஆனால் அங்கு தேவி கோயில் உள்ளது. அங்கு குருபூர்ணிமைக்கு அடுத்த செவ்வாய்க்கிழமை வருடாந்திர திருவிழா நடைபெறுகிறது. அந்த நேரத்தில் ராஜ்பவனில் பக்தர்களுக்கு அனுமதி வழங்கப்படுகிறது.

இந்த ஷிர்குண்டிக்கு அருகில் கோயிலின் சிதிலங்கள் இருப்பதாக எட்வர்ட் மூர் பதிவு செய்துள்ளார். எட்வர்ட் மூரின் குறிப்பின்படி, “இந்த பாறைக்கு அருகிலேயே ஒரு கோயிலின் சிதிலங்கள் உள்ளன. சுமார் ௨௨௫ ஆண்டுகளுக்கு முந்தைய அதன் அமைப்பைக் கொண்டு, இந்தக் கோயில் முன்னொரு காலத்தில் மிகவும் அழகாகவும் பிரம்மாண்டமாகவும் இருந்திருக்கும் என்று உறுதியாகக் கூறலாம். மும்பை போர்த்துகீசியர்களின் கட்டுப்பாட்டில் இருந்தபோது, சிலைகளை வெறுக்கும் போர்த்துகீசியர்கள் தங்கள் மதவெறியின் காரணமாக இந்தக் கோயிலை வெடிபொருட்களைக் கொண்டு தகர்த்திருக்கலாம் என்று கருதப்படும் கதையில் உண்மை இருக்கலாம். நேர்த்தியான வேலைப்பாடுகள் கொண்ட செதுக்கப்பட்ட கற்களின் துண்டுகள் இப்போது இந்தக் கோயில் இருந்த இடத்திலும் அதைச் சுற்றியும் சிதறிக் கிடப்பதைக் காணலாம், அவற்றின் மேற்பரப்பில் பல்வேறு வகையான சிலைகள் செதுக்கப்பட்டுள்ளன. அங்குள்ள கட்டுமானத்திற்கு மிகவும் பயனுள்ளதாக இருக்கும் பல கற்களை இந்துக்கள் எடுத்துச் சென்றனர். அவர்கள் அந்த கற்களை அருகிலேயே இருந்த அழகான பிராமண கிராமத்தில், அங்குள்ள அழகான பாணகங்கா குளம் மற்றும் கோயிலைக் கட்டுவதற்குப் பயன்படுத்தியுள்ளனர்.”

இந்தக் கோவிலின் புராணக்கதை, பிரபு ஸ்ரீராமரின் வனவாச காலத்துடன் தொடர்புடையது. கி.பி. ௧௮௪௩-இல் அகமதுநகரிலிருந்து தொடங்கப்பட்ட ‘ஞானோதயா’ என்ற செய்தித்தாளில், ௧௮௬௦-௬௧ காலகட்டத்தில் இந்தக் கோவிலின் புராணக்கதை பிரசுரிக்கப்பட்டது. அந்தச் செய்தித்தாளில் வெளியான கதையின்படி, ஸ்ரீராமர் இலங்கைக்குச் செல்லப் புறப்பட்டபோது, வாலுகேஸ்வரத்தின் தண்டியில் உள்ள கடற்கரைக்கு வந்தார். தினமும் காசியிலிருந்து புதிய சிவலிங்கத்தைக் கொண்டு வந்து, அதை வழிபடுவதை ஸ்ரீராமர் வழக்கமாகக் கொண்டிருந்தார். அன்றைய தினம் காசியிலிருந்து சிவலிங்கத்தைக் கொண்டு வருவதில் லட்சுமணருக்குத் தாமதமானது. அதனால், ஸ்ரீராமர் மணலால் ஒரு சிவலிங்கத்தை உருவாக்கி, அதை வழிபட்டு அங்கேயே பிரதிஷ்டை செய்தார். அதற்குள் லட்சுமணர் சிவலிங்கத்துடன் அங்கு வந்து சேர்ந்தார். அப்போது, லட்சுமணர் கொண்டு வந்த சிவலிங்கத்தை ஸ்ரீராமர் வாலுகேஸ்வரத்தில் பிரதிஷ்டை செய்தார். ‘ஞானோதயா’வில் குறிப்பிட்டுள்ளபடி, “தற்போது வாலுகேஸ்வரம் என்று அழைக்கப்படும் கோவில் உண்மையில் லட்சுமணேஸ்வரம் ஆகும். வாலுகேஸ்வரத்தின் மூலஸ்தானம் வாலுகேஸ்வரத்தின் தண்டியில் இருந்தது. ஸ்ரீராமர் அங்கு பிரதிஷ்டை செய்த லிங்கம் தற்போது காணப்படவில்லை. அந்த மூலக் கோவில் அழிந்த பிறகு, மக்கள் லட்சுமணேஸ்வரத்தையே வாலுகேஸ்வரம் என்று அழைக்கத் தொடங்கினர். அங்கு ராமருக்குத் தாகம் எடுத்தபோது, அவர் பூமியில் அம்பை எய்து நீரை உருவாக்கினார், அதை அருந்தி அவர் தாகம் தணிந்தார். அம்பினால் நீர் உருவாக்கப்பட்டதால் இது பாணதீர்த்தம் அல்லது பாணகங்கா என்று அழைக்கப்படுகிறது. அம்பின் மூலம் பாதாளத்திலுள்ள போகவதி மேலெழுந்ததால், இது பாதாளகங்கா என்றும் அழைக்கப்படுகிறது.” பாணகங்கா குளம் குறித்த மற்றொரு புராணக்கதையின்படி, பரசுராமர் சஹ்யாத்ரி சிகரத்திலிருந்து கடலில் பதினான்கு அம்புகளை எய்தார். அவற்றில் ஒரு அம்பு இங்கு விழுந்ததால் இந்த புனித தீர்த்தம் உருவானது.

பாணகங்கா குளத்தின் கரையில் தற்போதுள்ள இந்தக் கோவில் கி.பி. ௧௭௧௫-இல் ராமஜி காமத் என்பவரால் கட்டப்பட்டது. அக்கால ஆங்கிலேயக் கடிதப் பரிமாற்றங்களில் ‘ராமஜி காமாத்தி’ என்று குறிப்பிடப்படும் ராமஜி காமத், கௌட சாரஸ்வத் (ஷேண்வி) சமூகத்தைச் சேர்ந்தவர். மாட்காவ்கர்களின் கூற்றுப்படி, அவர் அக்கால உள்நாட்டுப் படைகளின் தலைமைத் தளபதியாக இருந்தார் என்றும், வாலுகேஸ்வரத்தின் நிலம் அவருக்கு அரசாங்கத்தால் இனாமமாக வழங்கப்பட்டது என்றும் கூறப்படுகிறது. ஜெயராஜ் சல்காவ்கர் ‘மும்பை நகர கெசட்டியர்’ என்ற புத்தகத்தில், ராமஜி காமத் ஆங்கிலேயர்களின் எழுத்தர் பணியில் இருந்ததாகக் குறிப்பிட்டுள்ளார். அவர் சர்கேல் கன்ஹோஜி ஆங்கரேவுக்கு அனுப்பிய ஒரு கடிதத்தின் அடிப்படையில், கிழக்கு இந்திய கம்பெனி அதிகாரிகள் ராமஜி காமத்தை தேசத்துரோகி என்று முத்திரை குத்தினர். அதன் பிறகு அவர் மீது வழக்கு தொடரப்பட்டது. அவர் மீதான குற்றம் நிரூபிக்கப்பட்டதால், அவருக்குச் சிறைத்தண்டனை விதிக்கப்பட்டது மற்றும் அவரது சொத்துக்கள் ஏலத்தில் விடப்பட்டன. சிறையில் இருந்தபோதே கி.பி. ௧௭௨௮-இல் அவர் காலமானார். அவர் மறைந்த பிறகு, அந்த கடிதம் போலியானது என்பது தெரியவந்தது. அக்காலத்தில் பெரும் பரபரப்பை ஏற்படுத்திய இந்த வழக்கிற்கு ஐந்து ஆண்டுகளுக்கு முன்பே ராமஜி காமத் இந்தக் கோவிலை நிறுவியிருந்தார்.

கௌட சாரஸ்வத் பிராமண சமூகத்தின் ‘ஜிஎஸ்பிகொங்கணி.நெட்’ என்ற இணையதளத்தில் வாலுகேஸ்வரர் கோவில் குறித்த செய்தியில் வேறுபட்ட வரலாறு கொடுக்கப்பட்டுள்ளது. அதன்படி, தானேவில் உள்ள சிலாஹார மன்னரின் அரசவையில் இருந்த லட்சுமண பிரபு என்ற கௌட சாரஸ்வத் பிராமணர் கி.பி. ௧௧௨௭-இல் வாலுகேஸ்வரர் கோவிலை நிறுவினார். அதன் பிறகு ராமஜி காமாத்தி அதன் திருப்பணிகளைச் செய்தார். பின்னர், சிராவண சுத்த ௧௪, திங்கட்கிழமை, ௧௮ ஆகஸ்ட் ௧௯௮௯ அன்று இக்கோவிலுக்கு மீண்டும் ஒருமுறை திருப்பணி செய்யப்பட்டது. அப்போது இந்த வரலாற்றைச் சொல்லும் ஒரு சமஸ்கிருதக் கல்வெட்டு உருவாக்கப்பட்டு, கோவிலின் கருவறை முகப்புச் சுவரில் பொருத்தப்பட்டது. அது வருமாறு –

‘அத்ர சிலாஹாரான்வய சமயே த்வாதஷமிதே ஷதே க்ரைஸ்தே। ஷிவமந்திரம் புராணம் ரேஜே யல்லக்ஷ்மணேஸ்வராக்யமபூத் ॥௧॥
ரசிதம் லக்ஷ்மணனாம்னா கோமந்தத்விஜமஹாப்ரதானேன । ஐதிஹ்யே வார்த்தேயம் லோகே ஸௌமித்ரிணா து ஸம்பத்தா ॥௨॥
காலே மும்பாத்வீபே க்ரூர்ஃபிரங்கீதரங்க‌பங்கஹதே । வித்வம்ஸிதம் ததைதத் கேவலமாஸீத் ஷிலாஸமாஹாரஃ ॥௩॥
மும்பாத்வீபே பஷ்சாத் ஆங்கவணிக்சங்கஷானம் ப்ராப்தே । ஆஸீந்முதாத்யக்ஷஃ ஸேனாத்யக்ஷஸ்ததா மஹாஷ்ரேஷ்டீ ॥௪॥
ஸுமதிர்ஜனாபிராமஃ புண்யாத்மா ராமகாமதிர்பாமா । ஸாரஸ்வதம் குலம் யோ கார்க்ய கோத்ரம் ச பூஷயாமாஸ ॥௫॥
ஸம்ஸ்தாப்யாதௌ ‘கோடே’ ஸாமளியாலால்-வெங்கடேஷ்ௌ ஸஃ। நந்தஷரர்ஷிதரித்ரீ- மிதே ததூர்த்வம் ஸ விக்ரமே வர்ஷே ॥௬॥
ஜீர்ணோத்தாரம் க்ருத்வா புனரபி ஷிவமந்திரம் ஸ நிர்மதிதவான் । யத்வாலுகேஸ்வர இதி க்யாதிம் லோகேஷு பாவனீமாப ॥௭॥
க்ஷுத்ரோ வாலுககண இவ விஷ்வம் க்ருத்ஸ்ன யதக்ரதோபாதி । தம் வாலுகேஸ்வரமஹம் வந்தேऽனந்தம் க்ருபானிதிம் ஷாந்தம் ॥௮॥’

இந்தக் கல்வெட்டின் தமிழ் மொழிபெயர்ப்பு பின்வருமாறு: “இங்கு கி.பி. பன்னிரண்டாம் நூற்றாண்டில், சிலாஹார மன்னர்களின் காலத்தில் ஒரு பழமையான சிவ ஆலயம் அலங்கரித்து நின்றது, அதன் பெயர் லட்சுமணேஸ்வரம் என்று இருந்தது. இந்த ஆலயத்தை கோமந்தக் அதாவது கோவாவைச் சேர்ந்த சாரஸ்வத் பிராமண மஹாபிரதான் லட்சுமணர் உருவாக்கினார். ஆனால், மக்கள் மனதிலுள்ள புராணக்கதை மற்றும் மரபின்படி, இந்தக் கதை சுமித்திரையின் புதல்வரான லட்சுமணனுடன் இணைக்கப்பட்டுள்ளது. பின்னர் காலப்போக்கில், மும்பை தீவில் கொடூரமான போர்த்துகீசியர்களின் அதாவது பிரங்கியர்களின் ஆக்கிரமிப்பு அலை வந்தபோது, அவர்கள் இந்த ஆலயத்தை அழித்தனர். அதனால் இந்த ஆலயம் முழுமையாக அழிந்து அங்கு வெறும் கற்களின் குவியல் மட்டுமே எஞ்சியிருந்தது. அதன் பிறகு மும்பை தீவில் பிரிட்டிஷ் கிழக்கு இந்திய கம்பெனியின் ஆட்சி வந்தபோது, அங்கு மக்களிடையே மிகவும் அன்பிற்குரிய, அறிவார்ந்த மற்றும் புண்ணிய ஆத்மாவாக இருந்த ராம காமத் என்ற மஹாஷ்ரேஷ்டர் இருந்தார். அவர் தனது கார்க்ய கோத்திரத்தின் மற்றும் சாரஸ்வத் குலத்தின் பெயரைப் பெருமைப்படுத்தினார். அந்த ராம காமத் முதலில் கோட் பகுதியில் ஷாமளியாலால் மற்றும் வெங்கடேஷை நிறுவினார். அதன் பிறகு விக்ரம் சம்வத் ௧௭௭௯-இல் அவர் அந்தப் பாழடைந்த சிவ ஆலயத்தைப் புதுப்பித்து, அங்கு மீண்டும் பிரம்மாண்டமான சிவ ஆலயத்தை எழுப்பினார். இந்த ஆலயம் இன்று வாலுகேஸ்வரம் என்ற மிகவும் புனிதமான பெயரில் புகழ்பெற்றுள்ளது. இந்த அளப்பரிய சிவபெருமானின் முன்னால் முழு பிரபஞ்சமும் வெறும் மணலின் ஒரு சிறிய துகளைப் போலவே தோன்றுகிறது. அத்தகைய அந்த அனந்தமான, கருணைக்கடல் மற்றும் பரம சாந்தமான ஸ்ரீ வாலுகேஸ்வர பகவானை நான் மனதார வணங்குகிறேன்.”

வாலுகேஸ்வரரின் இந்தக் கோவில் எளிமையான, அலங்காரமற்ற அமைப்பைக் கொண்டது. சபாமண்டபம் மற்றும் கருவறை என இக்கோவிலின் அமைப்பு உள்ளது. கோவிலின் சபாமண்டபம் ௫௦ அடி நீளம் மற்றும் ௨௦ அடி அகலம் கொண்டது. அதன் மேல் சமதள கூரை உள்ளது. சபாமண்டபத்தில் உயர்ந்த பளிங்கு மேடையில் நந்தியின் பளிங்கால் செதுக்கப்பட்ட நேர்த்தியான சிலை உள்ளது. இங்குள்ள கருவறையும் நவீன கட்டுமானத்தில் சதுர வடிவில் உள்ளது. அதன் முகப்புச் சுவரில் நுழைவாயிலின் இருபுறமும் இரண்டு சிறிய தேவக்கோட்டங்கள் உள்ளன. அதில் கணேசர் மற்றும் பைரவரின் சிறிய சிலைகள் உள்ளன. நுழைவாயிலின் சட்டத்தில் லலாடபிம்ப இடத்தில் கீர்த்திமுகம் உள்ளது. அதன் மேல் பகுதியில் சதுர வடிவிலான தேவக்கோட்டத்தில் கணேசர் மற்றும் ரித்தி-சித்தியின் வண்ணமயமான சிலைகள் உள்ளன. கருவறையின் மையப்பகுதியில் நான்கு வெள்ளித் தூண்களால் தாங்கப்பட்ட தேவாரா உள்ளது. அதில் தரைத்தளத்தில் பித்தளை ஆவுடையாரில் வாலுகேஸ்வரரின் பாஷாண லிங்கம் பிரதிஷ்டை செய்யப்பட்டுள்ளது. இந்த லிங்கத்தைச் சுற்றி செம்பினால் செய்யப்பட்ட பெரிய நாகராஜர் சுருண்டுள்ளார், மேலும் அதன் மேல் படமெடுத்த நிலையில் குடை உள்ளது. அதன் மேல் பித்தளை அபிஷேகப் பாத்திரம் உள்ளது. இந்தச் சிவலிங்கத்தின் வலது பக்கத்தில் கணபதி மற்றும் ஆதிசக்தியின் மிகவும் கலைநயமிக்க சமபாத நிலையில் நின்ற பித்தளைச் சிலைகள் உள்ளன. ஆதிசக்தியின் சிலை நான்கு கரங்களைக் கொண்டது; அதன் மேல் வலது கையில் புஷ்பாங்கித சிவலிங்கமும், இடது கையில் தாமரை மலரும் உள்ளன. மற்ற இரண்டு கைகளும் கீழ்நோக்கி உள்ளன; அதில் வலது கையில் ருத்ராட்ச மாலையும், இடது கையில் கமண்டலமும் உள்ளன. இந்தச் சிலையின் பாதங்களுக்கு அருகில் சிங்கம் மற்றும் நந்தி உள்ளன. கருவறையின் பின்புறச் சுவரில் உள்ள தேவகோஷ்டத்தில் பார்வதி தேவியின் சிலை வீற்றிருக்கிறது. இந்தக் கருவறைக்கு வலதுபுறம் ஒரு உபகருவறை உள்ளது. அதில் பளிங்கு மேடையில் கருங்கல்லால் செதுக்கப்பட்ட லட்சுமி-நாராயணரின் சிலை பிரதிஷ்டை செய்யப்பட்டுள்ளது. ஆலயத்தின் முக்கிய கருவறையின் மேல் அலங்காரமற்ற உயர்ந்த கோபுரம் உள்ளது.

இந்த ஆலயத்தில் காலை ௬ மணி முதல் இரவு ௮ மணி வரை பக்தர்கள் தரிசனம் செய்யலாம். இங்கு அதிகாலையில் காகட ஆரத்தி நடைபெறுகிறது. காலை, மதியம் மற்றும் மாலை வேளைகளில் பூஜைகள் செய்யப்படுகின்றன. இந்தப் பூஜைகளுக்கான நேரம் குறிப்பிடப்படவில்லை. நண்பகலில் மகாநைவேத்தியம் படைக்கப்படுகிறது. சிராவண மாதம் இங்கு உற்சவ மாதமாகும். சிராவண மாதத்தில் தினமும் சிவலிங்கத்திற்கு லகுருத்ர அபிஷேகம் செய்யப்படுகிறது. கார்த்திகை பௌர்ணமி மற்றும் மகாசிவராத்திரியன்று இங்கு தேவாலயத் திருவிழா நடைபெறுகிறது. அந்த நேரத்தில் இறைவனின் பல்லக்கு மேளதாளங்களுடன் ஊர்வலமாக எடுத்துச் செல்லப்படுகிறது. இந்த உற்சவ காலங்களில் இங்கு பக்தர்களின் கூட்டம் அதிகமாக இருக்கும். கௌட சாரஸ்வத் பிராமண ஆலய அறக்கட்டளையினால் ஆலயத்தின் நிர்வாகம் கவனிக்கப்படுகிறது.

பயனுள்ள தகவல்கள்

• சத்ரபதி சிவாஜி மகாராஜ் டெர்மினஸ் ரயில் நிலையத்திலிருந்து ௯ கி.மீ தொலைவில்
• மும்பை சென்ட்ரல் ரயில் நிலையம் மற்றும் எஸ்.டி நிலையத்திலிருந்து ௬ கி.மீ தொலைவில்
• நகரின் பல பகுதிகளிலிருந்து பெஸ்ட் (BEST) பேருந்து வசதி
• தனியார் வாகனங்கள் பாணகங்கா குளம் வரை வரலாம்
• இப்பகுதியில் தங்குவதற்கும் உணவிற்கும் பல வசதிகள் உள்ளன
• தொடர்பு : ஆலய அலுவலகம், தொலைபேசி : ௦௨௨-௨௨௪௦௪௪௮௨