ഓം പരമേശ്വർ മഹാദേവ് ക്ഷേത്രം

വഡോദര, താലൂക്ക്: വഡോദര, ജില്ല: വഡോദര

വഡോദരയിലെ പുരാതന ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായ ഓം പരമേശ്വർ മഹാദേവ് ക്ഷേത്രം ഗോത്രി തടാകത്തിന്റെ തീരത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മറ്റ് ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന സാധാരണ ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലുള്ള ശിവലിംഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഇവിടുത്തെ സ്വയംഭൂ ശിവലിംഗം ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ളതാണ്. ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരൻ (ശിവൻ) എന്നിവരുടെ സാന്നിധ്യം ഇതിൽ കുടികൊള്ളുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ശിവലിംഗം എല്ലാ വർഷവും വടക്ക് ദിശയിലേക്ക് ഏതാനും മില്ലിമീറ്റർ നീങ്ങുന്നുണ്ടെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നു, എന്നിരുന്നാലും ഇതിന് ശാസ്ത്രീയമായ വിശദീകരണങ്ങളൊന്നും ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. ഈ ശിവലിംഗത്തെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചാൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും സഫലമാകുമെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

ഈ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വിവിധ ഐതിഹ്യങ്ങളുണ്ട്. അത്തരമൊരു കഥയനുസരിച്ച്, ശിവലിംഗം ആകാശത്തുനിന്ന് ഈ സ്ഥലത്തേക്ക് പതിക്കുകയായിരുന്നു, അതിനുശേഷമാണ് ഇവിടെ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചത്. വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഉണ്ടായ ഭൂകമ്പത്തിൽ ക്ഷേത്രം തകർന്നുപോയിരുന്നു. പിന്നീട്, വഡോദരയിലെ സയാജിറാവു ഗെയ്‌ക്‌വാദിന്റെ ഭരണകാലത്ത്, തടാകത്തിന് വേണ്ടി ഖനനം നടത്തുമ്പോൾ, ഈ സ്വയംഭൂ ശിവലിംഗം വീണ്ടും കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു. തുടർന്ന് ഗോവിന്ദഭായ് ഷാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കി.

എല്ലാ മഹാശിവരാത്രിയിലും ശിവലിംഗം ഒരു നൂലിന്റെ വീതിയിൽ വടക്ക് ദിശയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നുവെന്നതാണ് മറ്റൊരു പ്രശസ്തമായ ഐതിഹ്യം. എന്നിരുന്നാലും, ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റ് ദേവതകളുടെയും നന്ദിയുടെയും സ്ഥാനം മാറുന്നില്ല. ശിവലിംഗം മാത്രമല്ല, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഘടനയും ചുറ്റുമുള്ള മരങ്ങളും എല്ലാ വർഷവും അല്പം നീങ്ങുന്നുണ്ടെന്ന് ചില ഭക്തർ അവകാശപ്പെടുന്നു.

ശിവലിംഗം എപ്പോഴെങ്കിലും ഗർഭഗൃഹത്തിന്റെ ഭിത്തിയിൽ സ്പർശിച്ചാൽ അത് ഭൂമിക്ക് വിപത്തായി മാറുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ശിവലിംഗത്തിന്റെ വടക്കോട്ടുള്ള ചലനം കാരണം, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭിത്തി പലതവണ പൊളിച്ച് പണിയേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. പുരാതന കാലത്ത് ഭക്തർ നീങ്ങിയ ശിവലിംഗത്തെ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്ഥാനത്തേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ നടത്തിയ രണ്ട് പരാജയപ്പെട്ട ശ്രമങ്ങളെക്കുറിച്ചും മറ്റൊരു കഥയുണ്ട്. ആദ്യ തവണ അത് വീണ്ടും നീങ്ങി. രണ്ടാം തവണ, ഒരു നാഗം ശിവലിംഗത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും അത് സ്പർശിക്കരുതെന്ന് അവരോട് നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തു.

വിശ്വാമിത്രി നദിയുടെ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന വഡോദര നഗരത്തിന് (മുമ്പ് ബറോഡ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു) സമ്പന്നമായ ചരിത്രപരവും സാംസ്കാരികവുമായ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ചന്ദൻ രാജാവിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ഈ നഗരം ചന്ദ്രാവതി എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. നഗരത്തിലെ പേരാലുകളുടെ സമൃദ്ധി കാരണം വടപത്ര എന്ന പേര് ലഭിക്കുകയും അത് പിന്നീട് വഡോദരയായി മാറുകയും ചെയ്തു.

൧൨൯൭ വരെ വഡോദര ഭരിച്ചിരുന്നത് ഹിന്ദു രാജാക്കന്മാരായിരുന്നു, പിന്നീട് മുഗളന്മാരും ഭരിച്ചു. ൧൭൧൯-ഓടെ, മറാഠ ജനറൽ പിലാജിറാവു ഗെയ്‌ക്‌വാദ് ഗോത്രവർഗ്ഗ ഭരണാധികാരികളിൽ നിന്ന് സോനഗഡ് കോട്ട പിടിച്ചെടുക്കുകയും ബറോഡയിൽ ഗെയ്‌ക്‌വാദ് രാജവംശം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ദമാജിറാവുവിന്റെ ഭരണകാലത്ത് നഗരം അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിക്കുകയും ൧൮൭൫-ൽ സയാജിറാവു ഗെയ്‌ക്‌വാദ് മൂന്നാമന്റെ കാലത്ത് സുവർണ്ണകാലത്തെത്തുകയും ചെയ്തു. നവനാഥ് മഹാദേവ്, സിദ്ധനാഥ് ഗണപതി, ത്രിമന്ദിർ, ഭീദ്ഭഞ്ജൻ ഹനുമാൻ, പരമേശ്വർ മഹാദേവ് ക്ഷേത്രം തുടങ്ങി നിരവധി പുരാതനവും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ ക്ഷേത്രങ്ങൾ വഡോദരയിലുണ്ട്.

പ്രധാന റോഡിൽ നിന്ന് അല്പം മാറി, തടാകത്തിനരികിൽ വിശാലമായ മുറ്റത്താണ് ഓം പരമേശ്വർ മഹാദേവ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുൻവശത്ത് ഭക്തർക്കായി ബെഞ്ചുകളോട് കൂടിയ വലിയൊരു ടിൻ ഷെഡ് ഉണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ സഭാമണ്ഡപം, അന്തരാളം, ഗർഭഗൃഹം എന്നിവയുണ്ട്. സഭാമണ്ഡപം അടച്ചിട്ടതും മൂന്ന് വാതിലുകളുള്ളതുമാണ്. ഇതിന്റെ മേൽക്കൂരയിൽ അമലാകവും കലശവുമുള്ള താഴികക്കുടം (ശിഖരം) ഉണ്ട്. ഗർഭഗൃഹത്തിന്റെ ശിഖരം ഉരുശൃംഗ വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലി പിന്തുടരുന്നു. ധ്യാനനിരതരായ ഋഷിമാരുടെ കൊത്തുപണികളുള്ള പ്രതിമകൾ മേൽക്കൂരയിലെ റെയിലിംഗുകളെ അലങ്കരിക്കുന്നു.

സഭാമണ്ഡപത്തിനുള്ളിൽ, മനോഹരമായി കൊത്തിയെടുത്ത നന്ദിയുടെ കൽപ്രതിമ ഒരു പീഠത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു. അന്തരാളത്തിൽ, ശിവന്റെ ഒരു പിച്ചള മുഖംമൂടിയും സിന്ദൂരമണിഞ്ഞ ഹനുമാന്റെ കൽപ്രതിമയുമുണ്ട്. ഗർഭഗൃഹത്തിൽ വലിയൊരു പഞ്ചലോഹ പീഠത്തിനുള്ളിൽ ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ള ശിവലിംഗം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു, അതിൽ മംഗളകരമായ ചിഹ്നങ്ങളും നാഗത്തിന്റെ രൂപങ്ങളും കൊത്തിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. ശിവലിംഗത്തിന് മുകളിൽ ഒരു നാഗം കുട പിടിച്ചിരിക്കുന്നത് കാണാം. ഇതിന് പിന്നിലായി, പിൻഭാഗത്തെ ഭിത്തിയിലെ ഒരു ശ്രീകോവിലിൽ പാർവ്വതീദേവി കുടികൊള്ളുന്നു.

നന്ദിയുടെയും പാർവ്വതിയുടെയും വിഗ്രഹങ്ങൾ ശിവലിംഗവുമായി നേർരേഖയിലാണ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. പാർവ്വതീദേവിയുടെ ശ്രീകോവിലിന് മുകളിൽ വലിയൊരു ഗ്ലാസ് പാനലുണ്ട്, ഇത് സഭാമണ്ഡപത്തിലുള്ള ഭക്തർക്ക് ദൂരെ നിന്ന് ശിവലിംഗം വ്യക്തമായി കാണാൻ സഹായിക്കുന്നു.

ഈ ക്ഷേത്രം രാവിലെ ൫:൩൦ മുതൽ വൈകുന്നേരം ൭:൦൦ വരെ തുറന്നിരിക്കും. രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും ആരതി നടക്കുന്നു. വിവിധ തരത്തിലുള്ള മതപരമായ ചടങ്ങുകൾ ഇവിടെ നടത്തപ്പെടുന്നു. എല്ലാ തിങ്കളാഴ്ചകളിലും ധാരാളം ഭക്തർ ഇവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നു. മഹാശിവരാത്രി ദിനത്തിലും ശ്രാവണ മാസത്തിലെ എല്ലാ തിങ്കളാഴ്ചകളിലും ക്ഷേത്രപരിസരം ഭക്തരെക്കൊണ്ട് നിറയുന്നു.

പ്രധാന പ്രത്യേകതകൾ:

• വഡോദര റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് ൬ കി.മീ അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു
• ഗുജറാത്തിലെ പല നഗരങ്ങളിൽ നിന്നും എസ്‌ടി (സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട്), റെയിൽ സേവനങ്ങൾ വഴി നന്നായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു
• സ്വകാര്യ വാഹനങ്ങൾക്ക് നേരിട്ട് ക്ഷേത്രത്തിലെത്താം
• സമീപത്ത് തന്നെ താമസത്തിനും ഭക്ഷണത്തിനുമുള്ള നിരവധി സൗകര്യങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്
• ബന്ധപ്പെടുക: ക്ഷേത്ര ഓഫീസ് – മൊബൈൽ: ൯൩൨൭൩൫൨൦൭൩