संगमेश्वर मंदिर

சாஸ்வட், தாலுகா: புரந்தர், மாவட்டம்: புனே

புனே மாவட்டத்தில் உள்ள புரந்தர் தாலுகாவில் உள்ள வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க சாஸ்வட் நகரில், கறா மற்றும் சாம்பளி (போகவதி) ஆகிய நதிகள் சங்கமிக்கும் இடத்தில் அமைந்துள்ள சங்கமேஸ்வரர் கோயில், மாவட்டத்தின் புகழ்பெற்ற மற்றும் முக்கியமான வழிபாட்டுத் தலங்களில் ஒன்றாகும். சுமார் ஏழாம் நூற்றாண்டு முதல் பத்தாம் நூற்றாண்டு வரையிலான காலத்தைச் சேர்ந்த இக்கோயில், மிகவும் சக்திவாய்ந்த மற்றும் புனிதமான சிவத்தலமாகக் கருதப்படுகிறது. பாண்டவர்கள் மற்றும் பிரம்மதேவரின் புராணக் கதைகளுடன் இக்கோயில் தொடர்புடையது. ஹேமாட்பந்தி பாணியிலான செதுக்கப்பட்ட சபா மண்டபம், பிரம்மாண்டமான நந்தி மற்றும் பேஷ்வா காலத்தில் புனரமைக்கப்பட்ட கவர்ச்சிகரமான கோபுரம் ஆகியவை இக்கோயிலின் சிறப்பம்சங்களாகும். இயற்கை எழில் கொஞ்சும் சூழல் மற்றும் இரு நதிகளின் சங்கமம் ஆகியவற்றால், இக்கோயில் தனித்துவமான ஆன்மீக மற்றும் வரலாற்று முக்கியத்துவத்தைப் பெற்றுள்ளது.

சங்கமேஸ்வரர் கோயில் மிகவும் பழமையானது என்பது ஆய்வாளர்களின் கருத்து. வரலாற்றுச் சான்றுகளின்படி, இக்கோயிலின் அடித்தளம் மற்றும் தூண்களின் அமைப்பைக் கொண்டு பார்க்கையில், இதன் ஆரம்பகால கட்டுமானம் ஏழாம் நூற்றாண்டு முதல் பத்தாம் நூற்றாண்டு வரை, அதாவது ராஷ்டிரகூடர் மற்றும் சாளுக்கியர் காலத்தில் நடந்திருக்க வேண்டும் என்பது தெளிவாகிறது. இடைக்காலத்தில் சாஸ்வட் கிராமம் அரசியல் ரீதியாக ஒரு முக்கியமான மையமாக இருந்தது. குறிப்பாக பதினேழாம் மற்றும் பதினெட்டாம் நூற்றாண்டுகளில் மராட்டியப் பேரரசின் காலத்தில், இப்பகுதிக்கு தனிச்சிறப்பு கிடைத்தது. முதல் பேஷ்வாவான பாலாஜி விஸ்வநாத்தின் முக்கியமான தளம் இதுவாகும், மேலும் அவரது சமாதியும் இக்கோயில் வளாகத்திற்கு அருகிலேயே உள்ளது. இக்கோயிலின் தற்போதைய கோபுரம் மற்றும் வெளிப்புறத்தின் சில பகுதிகள் பதினெட்டாம் நூற்றாண்டில், சுமார் ௧௭௨௦-ஆம் ஆண்டில் அம்பாஜிபந்த் புரந்தரே என்பவரால் புனரமைக்கப்பட்டன. புரந்தரே சாஸ்வட்டின் முக்கியமான சர்தாராக இருந்தார், அவர் இக்கோயிலுக்குப் பெரும் அரச ஆதரவை வழங்கினார். இதனாலேயே இக்கோயிலின் மூலக் கட்டுமானத்தில் பிற்காலத்தில் மராட்டியக் கட்டடக்கலை பாணியின் தாக்கம் காணப்படுகிறது. சாஸ்வட்டின் புய்கோட் கோட்டை மற்றும் புரந்தரேக்களின் அரண்மனை ஆகியவை கோயிலுக்கு அருகிலேயே அமைந்துள்ளன, இவை இப்பகுதியின் வரலாற்றுச் செழுமைக்குச் சான்றாக விளங்குகின்றன. இக்கோயிலைப் பற்றிய ஐதீகம் என்னவென்றால், வனவாச காலத்தில் பாண்டவர்கள் ஜேஜூரிக்கு அருகில் உள்ள பாண்டேஸ்வரத்தில் தங்கியிருந்தனர். தங்கள் தந்தையான மகாராஜா பாண்டுவிற்கு சிரார்த்தம் செய்ய அவர்களுக்கு நீர் தேவைப்பட்டது. அப்போது பீமன், ஸ்ரீகிருஷ்ணரின் அறிவுறுத்தலின்படி, மேற்கே உள்ள சதுர்முக மலையில் தவம் செய்து கொண்டிருந்த பிரம்மதேவரிடம் இருந்த கமண்டலத்தைக் கொண்டுவர முயன்றான். அந்த கமண்டலத்தில் ௧௦௮ புனித நதிகளின் தீர்த்தம் இருந்தது. பீமன் அந்த கமண்டலத்தை எடுத்தவுடன், பிரம்மதேவர் அவனைத் துரத்தத் தொடங்கினார். அந்த ஓட்டத்தின் போது கமண்டலத்திலிருந்து நீர் வழிந்த பாதையில் நதி உருவானது. பிரம்மதேவரின் கையில் இருந்த ‘கரா’ (கமண்டலம்) என்பதிலிருந்து இந்த நதிக்கு ‘கறா’ என்று பெயர் வந்தது. இந்த பயணத்தின் போது, பிரம்மதேவர் மணலால் சிவலிங்கங்களை நிறுவி வழிபட்ட இடங்களில், முக்கியமான தலம் சாஸ்வட்டில் உள்ள இந்த சங்கமேஸ்வரர் கோயிலாகும். இது தவிர, இங்கு கறா மற்றும் சாம்பளி ஆகிய இரு நதிகள் சங்கமிப்பதால், இத்தலம் மிகவும் புனிதமாகக் கருதப்படுகிறது. சாஸ்வட் பேருந்து நிலையத்திலிருந்து பத்து நிமிட நடைப்பயணத்தில் இக்கோயில் உள்ளது. கோயில் வளாகத்திற்குள் நுழையும்போது சாம்பளி நதியின் குறுக்கே உள்ள இரும்புப் பாலத்தைக் (சாகவ்) கடந்து செல்ல வேண்டும். மழைக்காலங்களில் நதிகள் கரைபுரண்டு ஓடும்போது, கோயிலின் அழகு இன்னும் மெருகேறுகிறது. கோயில் நடுத்தர அளவிலான உறுதியான கல் மேடையின் மீது கட்டப்பட்டுள்ளது. கோயிலின் நான்கு பக்கங்களிலும் பாதுகாப்பிற்காக மதில் சுவர் கட்டப்பட்டுள்ளது. கோயில் வளாகம் மிகவும் சுத்தமாகவும், பூச்செடிகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டும் உள்ளது. இங்குள்ள அழகான சூழல் மற்றும் நதிக்கரையில் உள்ள விசாலமான கல் படிகட்டுகள் காரணமாக, பல திரைப்படங்கள் மற்றும் தொடர்கள் அடிக்கடி இங்கு படமாக்கப்படுகின்றன. கோயிலின் தெற்குப் பகுதியில் கறா நதிக்கரை உள்ளது. இந்தக் கரையில் கடகேஸ்வரர் மற்றும் சதி தேவியின் கோயில்கள் உள்ளன.

ஒரு பெரிய கல் நுழைவாயில் வழியாக கோயில் வளாகத்திற்குள் நுழையலாம். வளாகத்தில் கோயிலுக்கு முன்னால் இரண்டு உயரமான மற்றும் நேர்த்தியான கல் தீபஸ்தம்பங்கள் உள்ளன. நந்தி மண்டபம், சபா மண்டபம், அந்தராளம் மற்றும் கருவறை என இக்கோயில் கட்டமைக்கப்பட்டுள்ளது. நந்தி மண்டபத்தில் கருங்கல்லால் செதுக்கப்பட்ட பெரிய நந்தி வீற்றிருக்கிறது. சுமார் ௬ அடி உயரமுள்ள இந்த நந்தியின் உடலில் பல்வேறு ஆபரணங்கள், கழுத்தில் மணிகள் மற்றும் முதுகில் உள்ள போர்வை ஆகியவை மிகவும் நுணுக்கமாகச் செதுக்கப்பட்டுள்ளன. இக்கோயில் கிழக்கு நோக்கியதாக இருந்தாலும், இந்த நந்தி தனது தலையை வடக்கு திசையை நோக்கித் திருப்பியுள்ளது. கோயிலின் சபா மண்டபத்தில் ௧௬ அலங்காரக் கல் தூண்கள் உள்ளன. அவற்றில் நடுவில் உள்ள நான்கு தூண்கள் முழுமையானவை, அவற்றின் மீது கவர்ச்சிகரமான வடிவியல் மற்றும் மலர் வேலைப்பாடுகள் செதுக்கப்பட்டுள்ளன. சபா மண்டபத்தின் கூரை முழுமையாகக் கற்களால் ஆனது, அவை ஒன்றோடொன்று இணைக்கப்பட்டுள்ளன. தரையில் ஒரு பெரிய ஆமை செதுக்கப்பட்டுள்ளது. சபா மண்டபத்திலிருந்து இரண்டு படிகள் இறங்கி கருவறைக்குள் நுழையலாம். கருவறையின் நுழைவாயிலில் கணபதி மற்றும் இலைகளின் செதுக்கல்கள் உள்ளன. கருவறையின் நடுவில் சங்கமேஸ்வர மகாதேவரின் பெரிய லிங்கம் உள்ளது. அதன் மேல் உள்ள அபிஷேகப் பாத்திரத்திலிருந்து இந்த லிங்கத்தின் மீது தொடர்ந்து நீராபிஷேகம் நடைபெறுகிறது. ஒவ்வொரு ஆண்டும் சிராவண மாதத்தில் ஒரு நாகம் மற்றும் நாகினியின் ஜோடி இக்கோயிலில் சிவலிங்கத்தைத் தரிசிக்க வருவதாகக் கூறப்படுகிறது.

கோயிலின் கோபுரம் படிகள் போன்ற அமைப்பில் மேல்நோக்கிச் செல்கிறது. அதன் மீது பல்வேறு தெய்வங்களின் சிலைகள் மற்றும் நுணுக்கமான வேலைப்பாடுகள் உள்ளன. கோயிலின் வெளிப்புறச் சுவர்களில் பல்வேறு மலர்கள் மற்றும் தெய்வங்களின் சிற்பங்கள் செதுக்கப்பட்டுள்ளன. கோயில் வளாகத்தில் ஒரு துளசி மாடம் உள்ளது. அதில் நடுவில் சிவலிங்கம் உள்ளது, துளசிக்கு ஊற்றும் நீர் நேரடியாக சிவலிங்கத்தின் மீது விழும் வகையில் அதன் அமைப்பு உள்ளது.

மகா சிவராத்திரி இக்கோயிலின் மிகப்பெரிய திருவிழாவாகும். அப்போது சாஸ்வட் மட்டுமின்றி மாவட்டம் முழுவதிலுமிருந்து பக்தர்கள் பெருமளவில் தரிசனத்திற்கு வருகிறார்கள். இந்நாளில் கோயிலில் அபிஷேகம், பஜனை மற்றும் கீர்த்தனை நிகழ்ச்சிகள் இடைவிடாது நடத்தப்படுகின்றன. திரிபுராரி பௌர்ணமி அன்று இங்கு பிரம்மாண்டமான தீப உற்சவம் கொண்டாடப்படுகிறது. அப்போது முழு கோயில் வளாகமும், இங்குள்ள இரண்டு உயரமான தீபஸ்தம்பங்களும் நூற்றுக்கணக்கான விளக்குகளால் ஒளிர்கின்றன. நதியில் விடப்படும் விளக்குகள் மற்றும் கோயிலின் ஒளி ஆகியவற்றால் அந்த காட்சி மிகவும் கண்கொள்ளாக் காட்சியாக இருக்கும். சிராவண மாதத்தின் ஒவ்வொரு திங்கட்கிழமையும் இங்கு கூட்டம் அதிகமாக இருக்கும். சாஸ்வட், புனித சோபனதேவரின் சமாதி தலம் என்பதால், ஆஷாடி மற்றும் கார்த்திகை வாரி (யாத்திரை) காலங்களில் பால்கி தங்கும் போது, பல வர்க்காரிகள் சங்கமேஸ்வரர் கோயிலுக்குத் தவறாமல் வந்து தரிசனம் செய்கிறார்கள்.

பயனுள்ள தகவல்கள்

• சாஸ்வட் பேருந்து நிலையத்திலிருந்து ௧.௫ கி.மீ தொலைவில்
• புனே நகரத்திலிருந்து ௩௩ கி.மீ தொலைவில்
• புனே நகரத்தின் பல பகுதிகளிலிருந்து பி.எம்.பி.எம்.எல் (PMPML) பேருந்து வசதி
• தனியார் வாகனங்கள் கோயில் வாகன நிறுத்துமிடம் வரை வரலாம்
• இப்பகுதியில் தங்குவதற்கும் உணவிற்கும் பல விருப்பங்கள் உள்ளன