லட்சுமி-நாராயணன் கோயில்

மாதவபாக், புலேஷ்வர், மும்பை

‘புலேஷ்வர் மற்றும் மும்பா தேவி பற்றித் தெரிந்து கொண்டு, மாதவபாக்கை அறியாத ஒரு ஹிந்து கூட – அவர் ஏழையாக இருக்கட்டும் அல்லது பணக்காரராக இருக்கட்டும், படித்தவராக இருக்கட்டும் அல்லது படிக்காதவராக இருக்கட்டும் – இருக்க முடியாது.’ ১৩২ ஆண்டுகளுக்கு முன்பு வெளியான, கே. ரகுநாதஜியின் ‘தி ஹிந்து டெம்பிள்ஸ் ஆஃப் பாம்பே’ என்ற புத்தகத்திலுள்ள இந்த வரிகள், மும்பையின் மத மற்றும் கலாச்சார வரலாற்றில் ‘மாதவபாக்’கின் இடத்திற்குச் சிறப்பு சேர்க்கின்றன. தெற்கு மும்பையின் பொருளாதாரத்தில் முக்கிய இடத்தைப் பெற்றுள்ள புலேஷ்வர்-சி.பி. டேங்க் என்ற வணிகப் பகுதியில் அமைந்துள்ள இந்த மாதவபாக்கில், ஒன்றரை நூற்றாண்டு வரலாற்றைக் கொண்ட லட்சுமி-நாராயணனின் கோயில் அமைந்துள்ளது.

பிரிட்டிஷ் ஆட்சிக் காலத்தில் பதினெட்டாம்-பத்தொன்பதாம் நூற்றாண்டுகளில் மும்பை ஒரு சர்வதேச வர்த்தகத் துறைமுகமாகவும் நாட்டின் முக்கிய பொருளாதார மையமாகவும் உருவெடுத்து வந்தது. குஜராத், ராஜஸ்தானிலிருந்து வந்த வர்த்தக சமூகம் இங்கு ஆழமாக வேரூன்றியிருந்தது. புலேஷ்வர், காள바தேவி, ஜவேரி பஜார், காவஸ்ஜி படேல் டேங்க் பகுதியில் குஜராத்தி, கச்சி வர்த்தக சமூகம் பெருமளவில் குடியேறியிருந்தது. இக்காலத்தில் மும்பையின் பல்வேறு சமூகங்களைச் சேர்ந்த செல்வந்தர்கள் தங்கள் மத நம்பிக்கைகளையும் அடையாளங்களையும் பாதுகாக்கவும், கலாச்சார-சமூகத் தேவைகளைப் பூர்த்தி செய்யவும் இங்கு தத்தம் கோயில்களைத் தோற்றுவித்தனர். லட்சுமி-நாராயணன் கோயில் அவற்றில் ஒன்றாகும். புராணக் கதைகளின்படி, பிரபஞ்சத்தைக் காக்கும் விஷ்ணுவுக்கும் செல்வ வளத்தின் தெய்வமான லட்சுமிக்கும் இக்கோயில் அர்ப்பணிக்கப்பட்டுள்ளது. மாதவபாக் வளாகத்தையும் அதிலுள்ள இக்கோயிலையும் மும்பையின் அப்போதைய செல்வந்த வர்த்தகர்களும் வட்டிக்குப் பணம் கொடுப்பவர்களுமான வரஜீவன்தாஸ் மற்றும் நரோத்தம்தாஸ் ஷா என்ற சகோதரர்கள் கி.பி. ১৮৭৫ இல் நிறுவினர்.

வரஜீவன்தாஸ் ஷா மூலமாக குஜராத்தின் பாவ்நகர் மாவட்டத்தைச் சேர்ந்த கோகா கிராமத்தைச் சேர்ந்தவர். சௌராஷ்டிரா-கதியாவாட்டில் வேர்களைக் கொண்ட கபோல் என்ற குஜராத்தி வைசிய/பனியா சாதியில் ২৮ ஜனவரி ১৮১৭ அன்று அவர் பிறந்தார். அவருடைய முன்னோரான ரூபாஜி தனஜி கோகாவிலிருந்து முதலில் தியூவில் குடியேறினார். அங்கு அவர் போர்ச்சுகீசியர்களின் ஒப்பந்ததாரராகப் பணிபுரிந்து வந்தார். கி.பி. ১৬৯২ இல் அவர் மும்பைக்கு வந்து ஈஸ்ட் இந்தியா கம்பெனியின் ஒப்பந்ததாரராகப் பணியாற்றத் தொடங்கினார். இதனுடன் அவர் இங்கு வட்டிக்குப் பணம் வழங்கும் தொழிலும் தொடங்கினார். ஒப்பந்தப் பணிகள் மற்றும் வட்டித் தொழில் மூலம் அவர் இங்கு பெரும் செல்வத்தைச் சம்பாதித்தார். அவருடைய மூத்த மகனும் பின்னர் மும்பையின் நகர்ஷேத் ஆன மனோரதாஸ், பேரன் ரண்சோதாஸ், மற்றும் கொள்ளுப் பேரன் மாதவதாஸ் ஆகியோர் தங்களது குடும்பத் தொழிலை மேலும் வளர்த்தனர். மாதவதாஸுக்கு மோகன்தாஸ், மூல்ஜிபாய், கோபால்தாஸ், நரோத்தம்தாஸ் மற்றும் வரஜீவன்தாஸ் ஆகிய ஐந்து மகன்கள் இருந்தனர். கி.பி. ১৮৩৭ இல் மோகன்தாஸ் காலமானார். அதன் பிறகு இந்த ஐந்து மகன்களில் நரோத்தம்தாஸும் வரஜீவன்தாஸும் இணைந்து தங்கள் சொந்தத் தொழிலைத் தொடங்கினர். குறுகிய காலத்தில் வரஜீவன்தாஸ் ஒரு வெற்றிகரமான மற்றும் புகழ்பெற்ற வர்த்தகராகப் பெயர் பெற்றார். அந்தக் காலத்தில், கி.பி. ১৮৭৪ இல் சி.பி. டேங்க் பகுதியில் ஒரு பெரிய இடத்தை வாங்கி அதனை மேம்படுத்தினார். அதற்காக அவர் சுமார் ஒன்றரை லட்சம் ரூபாய் செலவிட்டதாகக் கூறப்படுகிறது. இந்த இடம் அப்போது லால்பாக் என்று அறியப்பட்டது. வரஜீவன்தாஸ் தனது தந்தையின் நினைவாக இந்தப் பகுதிக்கு ‘மாதவபாக்’ என்று பெயரிட்டார்.

மும்பையின் சமூக மற்றும் கலாச்சார வரலாற்றில் இந்த மாதவபாக்கிற்கு முக்கிய இடமுண்டு. பிரிட்டிஷ் அரசு குழந்தைத் திருமணத்தைத் தடை செய்வதற்காக, பெண்களின் திருமண வயது ১৪ அல்லது ১৬ வயதிற்குக் குறைவாக இருக்கக் கூடாது என்ற சட்டத்தை கி.பி. ১৮৮৬ இல் இயற்றத் திட்டமிட்டது. அப்போது இச்சட்டத்தை எதிர்த்து வரஜீவன்தாஸ் மாதவபாக்கில் ஒரு பெரிய கூட்டத்திற்கு ஏற்பாடு செய்தார். அதில் ১৫০ சனாதன ஹிந்து தலைவர்கள் கலந்துகொண்டனர். இந்தப் பெரிய எதிர்ப்பின் காரணமாக அந்த ஆண்டு அந்தச் சட்ட மசோதா நிறைவேற்றப்படவில்லை. வரஜீவன்தாஸுக்கு ஹிந்துக்களைப் போலவே முஸ்லிம் சமூகத்திலும் பெரிய மரியாதை இருந்தது. ১১ ஆகஸ்ட் ১৮৯৩ அன்று காள바தேவியிலுள்ள ஹனுமான் லேனில் ஒரு பெரிய ஹிந்து-முஸ்லிம் கலவரம் வெடித்தது. பார்க்கிற பாவனையில் அது பரேல், காமாட்டிபுரா, கிராண்ட் ரோடு, சின்ச்போலி, மசগাঁও, மற்றும் டேங்க் துறைமுகப் பகுதிக்கும் பரவியது. இந்தக் கலவரத்தைக் கட்டுப்படுத்த பிரிட்டிஷ் அரசு கடற்படையின் இரண்டு பிரிவுகளை இறக்கியிருந்தது. மூன்று நாட்கள் அந்த கலவரம் நீடித்தது. அப்போது ஹிந்து-முஸ்லிம் சமூகங்களிடையே அமைதியும் சகோதரத்துவமும் தழைக்க வேண்டும் என்ற நோக்கத்துடன் வரஜீவன்தாஸ் ৩১ ஆகஸ்ட் அன்று தனது இல்லத்தில் ஹிந்து மற்றும் முஸ்லிம் சமூகங்களின் தலைவர்களின் கூட்டத்தைக் கூட்டியிருந்தார். இதே மாதவபாக்கில் வேத தத்துவத்தின் ஆதரவாளரும் சமூக-ஆன்மீகத் தலைவருமான பாண்டுரங்கசாஸ்திரி அதவலேயின் தந்தை வைகைநாதசாஸ்திரி அதவளே கி.பி. ১৯২৬ இல் ஸ்ரீமத் பகவத் கீதை பாடசாலையை நிறுவினார். பாண்டுரங்கசாஸ்திரியின் ஸ்வாத்யாய இயக்கத்தின் விதைகள் இங்குதான் விதைக்கப்பட்டன. இத்தகைய சிறப்பு வாய்ந்த மாதவபாக் உருவாக்கப்பட்டு அடுத்த ஆண்டே, விக்ரம் சம்வத் ১৯৩১ வைகாச சுத்த த்வாதசியின் சுபமுகூர்த்தத்தில் இங்கு லட்சுமி-நாராயணன் கோயிலின் பிராணப்பிரதிஷ்டை விழா நடைபெற்றது.

ஒரு உயர்ந்த வளைவு வாயிலின் வழியே மாதவபாக்கின் பரந்த பிரகாரத்திற்குள் நுழையலாம். உள்ளே நுழைவாயிலுக்கு அருகில் வலதுபுறத்தில் வன்னி மரம் (ஷமி மரம்) உள்ளது. பல பக்தர்கள் இந்த மரத்தை வணங்குகிறார்கள். இங்கு வலதுபுறத்தில் இச்சாபூர்த்தி விநாயகர் கோயில் உள்ளது. தனித்துவமான வட்ட வடிவ அமைப்பைக் கொண்டுள்ள இக்கோயிலின் கருவறையில் உயர்ந்த பீடத்தில் விநாயகரின் பளிங்குச் சிலை வீற்றிருக்கிறது. இங்கிருக்கும் சுவர்களில் அஷ்டவிநாயகர்களின் திருவுருவங்கள் உள்ளன. எதிரே சில தூரத்தில் வலது பக்கத்தில் லட்சுமி-நாராயணன் கோயில் அமைந்துள்ளது.

பத்தொன்பதாம் நூற்றாண்டின் உள்நாட்டுத் தத்துவக் கட்டடக்கலையின் தாக்கம் கொண்ட இக்கோயிலை அப்போதைய புகழ்பெற்ற ஸ்தபதியான பீமா ராம்ஜி கட்டியுள்ளார். சபாமண்டபம், கருவறை, உயர்ந்த விமானம் போன்ற கட்டமைப்புகளைக் கொண்டுள்ள இக்கோயிலின் கட்டுமானத்தில் போர்பந்தர் கற்கள் பெருமளவில் பயன்படுத்தப்பட்டுள்ளன. சில அடிகள் உயரமான ஜகதி மீது கட்டப்பட்டுள்ள இந்தச் சபாமண்டபத்தின் மூன்று பக்கங்களிலும் பளிங்குப் படிகள் அமைக்கப்பட்டுள்ளன. இந்தப் படிகளின் அருகில் யானை அரசர்களின் (கஜராஜர்களின்) சிலைகள் வைக்கப்பட்டுள்ளன. சபாமண்டபம் திறந்த வெளி வகையைச் சேர்ந்தது மற்றும் இதில் பழங்கால முறைப்படி வட்ட வடிவிலான செதுக்கப்பட்ட கல் தூண்கள் உள்ளன. வளைவுத் தோரணங்கள் மூலம் இந்தத் தூண்கள் ஒன்றுக்கொன்று இணைக்கப்பட்டுள்ளன. சபாமண்டபத்தின் கூரை சமதளமானது. அதன் முன்பகுதியில் கைப்பிடிச் சுவரில் யோகாசனத்தில் அமர்ந்திருக்கும் இரண்டு ரிஷித் சிலைகள் உள்ளன. நடுப்பகுதியில் பளிங்குத் திருமேனியில் ஹனுமானின் சிலை வீற்றிருக்கிறது. சபாமண்டபத்தின் விதானத்திலுள்ள அழகிய வேலைப்பாடுகளில் குஜராத்தி மற்றும் ராஜஸ்தானி கோயில் கட்டடக்கலையின் தெளிவான தாக்கம் உள்ளது.

கோயிலின் கருவறைக்கு மூன்று கிளைகளைக் கொண்ட பளிங்கு நுழைவாயில் உள்ளது. கதவுச் சட்டத்தின் தூண்களில் நேர்த்தியான செதுக்கப்பட்ட வேலைப்பாடுகள் செய்யப்பட்டுள்ளன. கதவுச் சட்டத்தின் மேல் பகுதியில் விநாயகர் மற்றும் ரித்தி-சித்தியின் பெரிய சிலைகள் வீற்றிருக்கின்றன. உள்ளே உயர்ந்த அதிட்டானத்தில் லட்சுமி-நாராயணரின் சங்கமர்வர்பாறை (வெண்கலக்கல்) திருமேனி வீற்றிருக்கிறது. பட்டு ஆடைகளாலும் திருஆபரணங்களாலும் அலங்கரிக்கப்பட்ட இந்தத் திருமேனியைப் பற்றி ஒரு ஐதிகம் கூறப்படுவதாவது, இந்தத் கோயிலை நிர்மாணிக்கத் தீர்மானிக்கப்பட்டபோது, அக்காலத்தின் சிறந்த சிற்பியிடம் இந்தத் திருமேனியை வடிக்கம் பணி வழங்கப்பட்டது. சிற்பி தனது கலைத்திறனை முழுமையாகப் பயன்படுத்தி, மிகுந்த ஏகாக்கிரதத்துடன் இந்த ஸ்ரீ லட்சுமி-நாராயணரின் திருமேனியை உருவாக்கினார். திருமேனி முழுமையடைந்த பிறகு அதன் வடிவம் மிகவும் சாத்தூவிகமானதாகவும், ஜீவனுள்ளதாகவும், கண்களுக்குக் குளிர்ச்சி தருவதாகவும் இருந்ததால், அந்தச் சிற்பியே அந்தச் সৌন্দরயத்தினால் மெய்சிலிர்த்துப் போனார். இந்தத் திருமேனியில் வெளிப்பட்ட அழகினால் ஈர்க்கப்பட்டு, அந்தச் சிற்பி தனது எஞ்சிய வாழ்நாள் முழுவதையும் வேறு எந்தத் திருமேனையையும் வடிக்காமல், இந்த லட்சுமி-நாராயணரின் திருவடிகளிலேயே சேவையாற்றிக் கழிப்பதாகத் தீர்மானித்தார். இங்குப் பிரகாரப் பாதையிலும் வளாகத்திலும் ஸ்ரீ லட்சுமி-நாராயணருடன் முரளீதர ஸ்ரீகிருஷ்ணர் மற்றும் காலபைரவி மகாலட்சுமி தாயார் ஆகியோரின் தனித்தனி உப-கோயில்களும் உள்ளன. கோயிலின் கருவூலத்தின் (கர்ப்பகிரகம்) மீது தோராயமாக ௰எ (௧௭) அடி உயரத்தில் விமானம் (சிகரம்) உள்ளது. இந்த விமானத்தின் அமைப்பு மிகவும் வித்தியாசமான முறையில் உள்ளது. சதுரங்கள் மற்றும் வட்டங்களின் தனித்துவமான பயன்பாட்டைக் கொண்டு கட்டமைக்கப்பட்டுள்ள இந்த விமானத்தின் மீது நான்கு திசைகளிலும் ரிஷிகளின் திருமேனிகள் உள்ளன. அவற்றுள் உள்ள தேவக்கோட்டங்களில் ஸ்ரீகிருஷ்ணருடன் பல்வேறு தெய்வங்களின் திருமேனிகள் வீற்றிருக்கின்றன. விமானத்தின் உச்சியில் பெரிய குவிமாடம் உள்ளது. அதன் மீது இரு அடுக்குக் கலசம் உள்ளது.

இந்தக் கோயிலில் காலை ௬ முதல் மதியம் ௰பன்னிரண்டு வரையிலும் மற்றும் மதியம் ௪ முதல் இரவு ௯ வரையான காலகட்டத்தில் பக்தர்களுக்குத் தரிசனம் செய்ய அனுமதிக்கப்படுகிறது. இங்கு காலை ௬:௩௦ மணிக்கு மங்கள ஆரத்தி நடைபெறும். அதைத் தொடர்ந்து காலை ௧௧:௩௦ மணிக்கு அலங்கார மற்றும் ராஜபோக ஆரத்தி நடைபெறும். இரவு ௭ மணிக்குச் சயன ஆரத்தி மற்றும் போகம் நடைபெறும் மற்றும் இரவு ௮:௩௦ மணிக்குச் சயன ஆரத்தி நடைபெறும். ராமநவமி மற்றும் கிருஷ்ணாஷ்டமி ஆகியவை இந்தக் கோயிலின் முக்கியத் திருவிழாக்கள் ஆகும். இந்த இரண்டு திருவிழாக்களும் இந்தக் கோயிலில் மிகவும் கோலாகலமாக, பெரிய அளவில் கொண்டாடப்படுகின்றன. இந்நாளில் முக்கியக் கருவறைக்கும் முழுக்கோவிலுக்கும் பிரத்யேக மலர் மற்றும் தீப அலங்காரங்கள் செய்யப்படுகின்றன. வர்த்தகப் பகுதி அருகில் இருப்பதால் தீபாவளியன்று ஆசுவின அமாவாசையன்று அதாவது லட்சுமிபூஜை தினத்தன்று இங்குத் தம்பிதமான கூட்டம் கூடும். இக்காலத்தில் லட்சுமி-நாராயணருக்கு ஐம்பத்திஆறு வகை உணவுப் பொருட்களின் பிரத்யேக நைவேத்தியம் (அன்னகூடம்) படைக்கப்படுகிறது.

இந்தத் கோயில் வளாகத்தின் பின்புறப் பகுதியில் ஒரு கோசாலை உள்ளது. கோயிலின் முன்பகுதியில் சில தொலைவில் மாதவராஜின் நிறுவனரான சேத் வரஜீவன்தாஸ் ஷாவின் சங்கமர்வர் (வெண்கலக்கல்) அர்த்தசிற்பம் நிறுவப்பட்டுள்ளது. ௨௭ மே 2025 அன்று இந்தக் கோயிலின் நூற்றிஐம்பதாவது (௧௫௦) ஆண்டு நிறைவு விழா இங்கு மிகவும் கோலாகலமான முறையில் கொண்டாடப்பட்டது.

பயனுள்ள தகவல்

• சத்ரபதி சிவாஜி மகாராஜ் டெர்மினஸ் ரயில் நிலையத்திலிருந்து ௪ கி.மீ தொலைவில்
• மும்பை சென்ட்ரல் ரயில் நிலையம் மற்றும் பேருந்து நிலையத்திலிருந்து ௩ கி.மீ தொலைவில்
• நகரின் பல பகுதிகளிலிருந்து பெஸ்ட் (BEST) பேருந்து வசதி உள்ளது
• சொந்த வாகனங்கள் கோயில் வரை வரலாம்
• சுற்றுப்புறப் பகுதியில் தங்குமிடம் மற்றும் சிற்றுண்டிக்கு ஏராளமான விருப்பத்தேர்வுகள் உள்ளன
• தொடர்பு : தொலைபேசி – ௦௨௨ ௨௨௪௨௪௦௬௦ / ௫௫൪௯