ചിലെ മഹാരാജ് സമാധി മന്ദിരം

പൈജാർവാഡി, പൻഹാല താലൂക്ക്, കോലാപ്പൂർ ജില്ല

‘ശ്രീ ഗുരുദേവദത്താവതാരം, പുനരപി പ്രകടലാ സാകാര’ എന്ന് ആരെക്കുറിച്ചാണോ പറയുന്നത്, ആ സദ്‌ഗുരു ചിലെ മഹാരാജിന്റെ സമാധി മന്ദിരം പൈജാർവാഡിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ദത്ത പരമ്പരയിലെ ഒരു മഹാനായ പുരുഷനായി ചിലെ മഹാരാജിനെ കണക്കാക്കുന്നു. അദ്ദേഹം ഒരു അത്ഭുതപുരുഷനായിരുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല പ്രവചനങ്ങളും സത്യമായി ഭവിച്ചിരുന്നുവെന്നും ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഇന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമാധി ദർശനത്തിനായി അനേകം ഭക്തർ പൈജാർവാഡിയിൽ എത്തുന്നു. ഇവിടുത്തെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേകത അതിന്റെ ആകൃതിയാണ്. ഈ സമാധി മന്ദിരം ഒരു ആമയുടെ ആകൃതിയിലാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.

സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് മുൻപുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ, ൵ൠ൒൒ ഓഗസ്റ്റ് ൧ൕ-ന് പൻഹാല താലൂക്കിലെ ജെവൂർ എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് ചിലെ മഹാരാജ് ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് തൊഴിൽ സംബന്ധമായി കോലാപ്പൂരിലേക്ക് താമസം മാറ്റിയിരുന്നു. എന്നാൽ ചിലെ മഹാരാജിന്റെ ബാല്യം ജെവൂർ എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മഗ്രാമത്തിൽത്തന്നെയായിരുന്നു. ജനിച്ചതിന് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാവ് അന്തരിച്ചു. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം കോലാപ്പൂരിലേക്ക് പോയി. അവിടെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം നേടുന്നതിനിടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവും അന്തരിച്ചു. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം സ്കൂൾ ഉപേക്ഷിച്ച് യാത്ര തുടങ്ങി. പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന് ഗരാഡെ മഹാരാജ് എന്ന സത്പുരുഷനെ കണ്ടുമുട്ടി. അദ്ദേഹമായിരുന്നു ചിലെ മഹാരാജിന്റെ ആദ്യ ഗുരു. ഗരാഡെ മഹാരാജ് അദ്ദേഹത്തെ കോലാപ്പൂരിലെ സിദ്ധേശ്വർ മഹാരാജിന്റെയും പാട്ടീൽ മഹാരാജിന്റെയും അടുത്തേക്ക് അയച്ചു. കോലാപ്പൂരിലെ പഞ്ചഗംഗാ നദിയുടെ ഒരു തീരത്ത് സിദ്ധേശ്വറിന്റെയും മറുതീരത്ത് പാട്ടീൽബാബയുടെയും സമാധികളുണ്ട്. സിദ്ധേശ്വറിന്റെ സമാധിക്ക് സമീപം അദ്ദേഹം ൒ൕ ദിവസത്തെ അനുഷ്ഠാനം നടത്തിയിരുന്നു. അന്നുമുതൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം പൂർണ്ണമായും മാറിമറിഞ്ഞു.

യൗവനത്തിൽ ഒരിക്കൽ അദ്ദേഹം കോലാപ്പൂർ ജില്ലയിലെ ചിഖ്‌ലിയിലുള്ള ദത്ത ക്ഷേത്രത്തിൽ പോയപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് സാക്ഷാത്കാരം ലഭിച്ചു. അതിനുശേഷം ‘എന്റെ മനസ്സ്, നിന്റെ മനസ്സ്, ജനങ്ങളോട് എന്തുപറയും?’ എന്നെല്ലാം പതിവുപോലെ പറഞ്ഞുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം പുറത്ത് കറങ്ങി നടക്കാൻ തുടങ്ങി. ധൻകവാഡിയിലെ അവലിയാ സന്ത് ശങ്കർ മഹാരാജിന്റെ സ്വാധീനവും ചിലെ മഹാരാജിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ശങ്കർ മഹാരാജിനെ മൂത്ത സഹോദരൻ എന്ന നിലയിൽ ‘ദാദാ’ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു. ചിലെ മഹാരാജിന്റെ ജീവിതരീതി വളരെ ലളിതമായിരുന്നു. ഗാണഗാപ്പൂരിലെ മധുകർ ഠാക്കൂർ എന്ന ദാസ് മധു ൧ൠൠൠ-കളിൽ എഴുതിയ ‘ചിലെ മഹാരാജ് മാഹാത്മ്യം’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: ‘ശുഭ്ര പൈജാമ ധരിച്ച്, ധവള പൈരണ ശോഭനമായി, ചിലപ്പോൾ തലയിൽ തൊപ്പിയും, ഇതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേഷം.’ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വഭാവം ‘മനസ്സിൽ വന്നത് അവിടെ പോയി’ എന്നതായിരുന്നു. ‘ചിലെ മഹാരാജ് സ്വന്തം ഭ്രമത്തിലായിരുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വായിൽ നിന്ന് സരസ്വതി ഒഴുകിയിരുന്നുവെന്നും, അദ്ദേഹം നാലുപേരുടെ ഇടയിൽ സംസാരിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭക്തന്മാർക്ക് മാത്രമേ മനസ്സിലായിരുന്നുള്ളൂ, മറ്റാർക്കും മനസ്സിലായിരുന്നില്ല’ എന്നും ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് വർണ്ണിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം ജനങ്ങൾക്ക് സത്യമാർഗ്ഗം കാണിച്ചുകൊടുത്തിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഒരാളോട് സംസാരിക്കുമ്പോൾ അതിലൂടെ മറ്റുള്ളവർക്ക് സന്ദേശം ലഭിച്ചിരുന്നു. പലപ്പോഴും അദ്ദേഹം ‘അഹം ബ്രഹ്മാസ്മി’, ‘ഞാൻ തന്നെ ദത്ത മഹാരാജാണ്’ എന്ന് പറയാറുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം നടത്തിയ പല പ്രവചനങ്ങളും സത്യമായി ഭവിച്ചുവെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭക്തർ പറയുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാന കാലഘട്ടത്തിൽ ജനങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മഹത്വം മനസ്സിലായി. കോലാപ്പൂർ, സത്താറ, നാസിക് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന് പ്രത്യേക സഞ്ചാരമുണ്ടായിരുന്നു.

‘സുഖത്തിലായിരിക്കുമ്പോൾ ദുഃഖത്തെ ഓർക്കുകയും, ദുഃഖം വരുമ്പോൾ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അതിനെ നേരിടുകയും ചെയ്താൽ ദുഃഖത്തിന്റെ തീവ്രത കുറയും’ എന്ന ലളിതമായ തത്ത്വചിന്ത പഠിപ്പിച്ച, ‘രഘുപതി രാഘവ രാജാറാം, പതിത പാവന സീതാറാം’ എന്ന ഭജനം പാടി ഭഗവദ്‌ഭക്തിയുടെ മഹിമ പ്രചരിപ്പിച്ച ഈ സത്പുരുഷൻ ശകവർഷം ൧ൠൠ൘, ചൈത്ര വദ്യ ചതുർദ്ദശി, ബുധനാഴ്ച (൧ മെയ് ൧ൠ൘൘-ന്) ൘ൔ-ആം വയസ്സിൽ കോലാപ്പൂരിൽ വെച്ച് അന്തരിച്ചു. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മഗ്രാമമായ പൈജാർവാഡിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമാധി മന്ദിരം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.

ഗുരുദേവ ദത്തനോടൊപ്പം എപ്പോഴും ഗോമാതാവും നായയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിലെ മഹാരാജിനും മൃഗങ്ങളോട് സ്നേഹമുണ്ടായിരുന്നു. ആമയോട് അദ്ദേഹത്തിന് പ്രത്യേക വാത്സല്യമുണ്ടായിരുന്നു. ഭഗവാൻ വിഷ്ണു ആമയുടെ (കൂർമ്മം) അവതാരം ധരിച്ചിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് ചിലെ മഹാരാജിന്റെ ഭക്തർ സ്ഥാപിച്ച ട്രസ്റ്റ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വലിയ സമാധി മന്ദിരം പണിയാൻ തീരുമാനിച്ചപ്പോൾ, ആ ക്ഷേത്രത്തിന് ആമയുടെ ആകൃതി നൽകാൻ തീരുമാനിച്ചു. അതനുസരിച്ച് പൈജാർവാഡിയിലെ വിശാലമായ ഒരു ഭൂമിയിൽ ഈ സമാധി മന്ദിരം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. ഇന്ന് അത് ഭക്തജനങ്ങളുടെ ആകർഷണ കേന്ദ്രമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. മാത്രമല്ല, ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് സവിശേഷമായ വാസ്തുവിദ്യയ്ക്ക് അമേരിക്കൻ കോൺക്രീറ്റ് അസോസിയേഷന്റെ ‘ഔട്ട്സ്റ്റാൻഡിംഗ് സ്ട്രക്ചർ ഓഫ് ദി ഇയർ’ എന്ന ബഹുമതിയും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഉയർന്ന തറയിൽ, പിങ്ക് കല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച വലിയ മുറ്റം, അതിന്റെ നാല് വശങ്ങളിലും വൃത്താകൃതിയിലുള്ള കോട്ടപോലെയുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ, അതിനിടയിൽ ആമയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള വലിയ കെട്ടിടം എന്നിങ്ങനെയാണ് ഈ സമാധി മന്ദിരത്തിന്റെ ഘടന. വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഉയർന്ന കെട്ടിടം, അതിന്റെ നാല് വശങ്ങളിലും ആമയുടെ കാലുകൾക്ക് സമാനമായ ആകൃതി, മേൽക്കൂര ആമയുടെ പുറംതോടുപോലെ, അതിന് മുകളിൽ ചെറിയ ശിഖരം, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രവേശന കവാടത്തിന് മുകളിൽ ആമയുടെ വലിയ മുഖം എന്നിങ്ങനെയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. ഏതാനും പടികൾ കയറി ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കാം. ക്ഷേത്രമുറ്റത്ത് കല്ലിൽ കൊത്തിയ മനോഹരമായ ഒരു തുളസി വൃന്ദാവനമുണ്ട്. അതിൽ ഗണപതിയുടെയും രാധാകൃഷ്ണന്റെയും മനോഹരമായ ശിൽപങ്ങൾ കൊത്തിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. തുളസി വൃന്ദാവനത്തിന്റെ താഴെ നാല് അറ്റങ്ങളിലും ആമയുടെ തലയുടെ ആകൃതി നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ വലിയ ഒരു താഴികക്കുടമുള്ള സഭാമണ്ഡപം കാണാം. പൂർണ്ണമായും മാർബിളിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ സഭാമണ്ഡപത്തിന്റെ പ്രത്യേകത അതിന് തൂണുകളുടെ പിന്തുണയില്ല എന്നതാണ്. ഈ സഭാമണ്ഡപത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ ആഴമുള്ള കിണറുപോലെ മുകളിൽ തുറന്നതും കൈവരികൾ ഘടിപ്പിച്ചതുമായ ഒരു ശ്രീകോവിലുണ്ട്. ഏതാനും പടികൾ ഇറങ്ങി അതിൽ പ്രവേശിക്കാം. ഈ ശ്രീകോവിലിന്റെ മധ്യത്തിൽ ഉയർന്ന വൃത്താകൃതിയിലുള്ള പീഠത്തിൽ ചിലെ മഹാരാജിന്റെ വിഗ്രഹമുണ്ട്. അദ്ദേഹം എപ്പോഴും ധരിച്ചിരുന്നതുപോലെ വെളുത്ത കുർത്തയും പൈജാമയും ധരിച്ച ഈ വിഗ്രഹം വെളുത്ത മാർബിൾ കല്ലിൽ നിർമ്മിച്ചതാണ്. ഈ വിഗ്രഹത്തിന് മുന്നിൽ ചിലെ മഹാരാജിന്റെ പാദുകങ്ങളും ഒരു ആമയുടെ പ്രതിരൂപവുമുണ്ട്. അവയും മാർബിൾ കല്ലിൽ കൊത്തിയെടുത്തതാണ്. മഹാരാജിന്റെ വിഗ്രഹത്തിന് മുകളിൽ വലിയ വെള്ളി കുടയുണ്ട്.

ക്ഷേത്രത്തിൽ നല്ല പ്രകാശം ലഭിക്കുന്നതിനായി എല്ലാ വശങ്ങളിലും മാർബിൾ ജാലകങ്ങളും മരത്തിൽ കൊത്തുപണികൾ ചെയ്ത പ്രവേശന കവാടങ്ങളുമുണ്ട്. സമാധി മന്ദിരത്തിൽ ധ്യാനത്തിനായി മൂന്ന് പ്രത്യേക മുറികളുണ്ട്. സമാധി മന്ദിരത്തിന്റെ പിന്നിലുള്ള മുറ്റത്ത് കൊത്തുപണികൾ ചെയ്ത മനോഹരമായ ചെറിയ ദേവാലയങ്ങളിൽ ദത്തൻ, വിഠൽ രുക്മിണി, ഹനുമാൻ എന്നീ ദേവന്മാരുടെ വിഗ്രഹങ്ങളുണ്ട്. ഇവിടെ മഹാരാജിന്റെ പാദുകങ്ങളുടെ സ്ഥാനവുമുണ്ട്. ഇവിടെ വിശാലമായ ഒരു മുറിയുമുണ്ട്. ഇതിൽ മഹാരാജിന്റെ വലിയ ചിത്രം വെച്ചിട്ടുണ്ട്.

ചിലെ മഹാരാജ് സമാധി മന്ദിരത്തിൽ പുലർച്ചെ ൫ മുതൽ രാത്രി ൧ൠ വരെ ദർശനം നടത്താം. ഇവിടെ പുലർച്ചെ ൘ മണിക്ക് അഭിഷേകം, ൠ മണിക്ക് ആരതി, ഉച്ചയ്ക്ക് ൧൒ മണിക്ക് നൈവേദ്യവും ആരതിയും, വൈകുന്നേരം ൫ മണിക്ക് ആരതി, രാത്രി ൠ മണിക്ക് ശയനാരതി എന്നിവ നടക്കുന്നു. ഇവിടെ എല്ലാ വ്യാഴാഴ്ചയും രാവിലെ ൘ മണിക്ക് അഭിഷേകവും പ്രത്യേക പൂജാ ആരതിയും നടത്തപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ ഇവിടെ എല്ലാ അമാവാസിയിലും മഹാപ്രസാദം വിതരണം ചെയ്യുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ ദത്ത ജയന്തി, കോജാകരി പൗർണ്ണമി, മഹാശിവരാത്രി, ഗുരുപൗർണ്ണമി, ദസറ എന്നീ ഉത്സവങ്ങൾ വലിയ ആഘോഷത്തോടെ കൊണ്ടാടുന്നു. ഗോകുലാഷ്ടമി ചിലെ മഹാരാജിന്റെ പ്രകടദിനമാണ്. ഈ ദിവസവും ഇവിടെ ഭക്തരുടെ വലിയ തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്.

ഉപയോഗപ്രദമായ വിവരങ്ങൾ

• പൻഹാലയിൽ നിന്ന് ൘ കി.മീ., കോലാപ്പൂരിൽ നിന്ന് ൒൘ കി.മീ. ദൂരം.
• പൻഹാല, കോലാപ്പൂർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് എസ്.ടി. ബസ് സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്
• സ്വകാര്യ വാഹനങ്ങൾക്ക് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പാർക്കിംഗ് സ്ഥലത്ത് എത്താം
• ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് താമസ സൗകര്യവും പ്രഭാതഭക്ഷണവും ലഭ്യമാണ്
• ബന്ധപ്പെടുക: ക്ഷേത്ര കാര്യാലയം, മൊബൈൽ: ൯൭൬൭൭൧൪൦൫൦, ൯൩൨൨൦൦൩൬൭൭