‘संतनगरी’ अकोल्यातील शिवशंकरांच्या प्राचीन मंदिरांपैकी एक असलेले शिवालय बालापूर तालुक्यातील अंत्री मलकापूर येथे आहे. या मंदिरातील स्वयंभू शिवलिंग जागृत आहे व त्याची मनोभावे सेवा केल्यास मनोकामना पूर्ण होतात, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे. त्यामुळे शेकडो शिवभक्त या महादेवाच्या पिंडीवर अभिषेक करण्यासाठी येथे येतात. महाशिवरात्रीच्या दिवशी भाविकांच्या गर्दीमुळे या परिसराला जत्रेचे स्वरूप प्राप्त होते. या मंदिराच्या परिसरातच ‘राधाकुंज नेचरकेअर कृषी पर्यटन केंद्र’ विकसित करण्यात आल्याने एकदिवसीय कौटुंबिक सहलीसाठी भाविक व पर्यटकांची या ठिकाणाला पसंती लाभत आहे.
सुमारे दोनशे वर्षांपासून या ठिकाणी हे शिवलिंग अस्तित्वात असल्याचे सांगण्यात येते. पूर्वी हे मंदिर शेतात होते. छोटेखानी स्वरूपाच्या मंदिराच्या गर्भगृहातील शिवलिंगाचा केवळ वरील भाग शिवरूपाने दिसत असे. १९९६ मध्ये या मंदिराचा जीर्णोद्धार करण्यात आला. त्यानंतर वर्षभर शिवाच्या रूपातील वरच्याच भागाचे पूजन केले जात असे. एके दिवशी येथे आलेल्या एका महात्म्याने ‘येथील पिंडीला पार्वतीविग्रह (खालचा भाग) नसल्याने हे शव आहे. त्यामुळे येथे पार्वतीविग्रहाची प्रतिष्ठापना करून ते शिव करा’ असा सल्ला ग्रामस्थांना दिला.
त्यानुसार नोव्हेंबर १९९७ मध्ये अकोल्यातून काळ्या
पाषाणातील पार्वतीविग्रह आणण्यात आला. त्याची स्थापना करण्यासाठी गर्भगृहात खोदकाम सुरू असताना सद्यस्थितीतील मूळ शिवलिंगाचे दर्शन झाले. जीर्णोद्धार झाल्यानंतर प्रथम मंदिर परिसराचे सुभोभीकरण करण्यात आले. त्यानंतर शेगाव येथील गजानन महाराज मंदिर ट्रस्टने विकसित केलेल्या ‘आनंदसागर’च्या धर्तीवर येथे ‘राधाकुंज नेचरकेअर कृषी पर्यटन केंद्र’ उभारण्यात आले.
अंत्री मलकापूर गावात नदीकाठी स्थित असलेल्या या मंदिरापासून सुमारे १०० मिटर आधी सुंदरशी प्रवेश कमान आहे. या कमानीच्या वरच्या बाजूला बाशिंगी कठडा व देवकोष्टके व लहान लहान देवळ्या आहेत. या प्रवेशद्वारापासून मंदिरापर्यंत पेव्हरब्लॉकची फरसबंदी मार्गिका आहे. दोन्ही बाजूला असलेल्या वृक्षराजींमधून जाणाऱ्या या मार्गिकेमुळे हा परिसर स्वच्छ, शांत व सुंदर भासतो. तीन मुखमंडप, सभामंडप व गर्भगृह अशी या शुभ्र संगमरवरी मंदिराची संरचना आहे. आठ पायऱ्या चढून उंच अधिष्ठानावर असलेल्या मंदिराच्या प्रांगणात प्रवेश होतो. या पायरी मार्गाच्या दोन्ही बाजूला सोंड उंचावून भाविकांचे स्वागत करणारी वैशिष्ट्यपूर्ण गजराज शिल्पे आहेत. या पायरी मार्गाच्या शेजारी दोन लहान मंदिरे आहेत. प्रांगणातून उंचावर असलेल्या मंदिराच्या मुखमंडपात काही पायऱ्या चढून प्रवेश होतो. या मुखमंडपातील नक्षीदार चार स्तंभ एकमेकांशी महिरपी कमानींनी जोडलेले आहेत व दोन्हीकडे भाविकांसाठी कक्षासनांची रचना आहे. या मुखमंडपाच्या दोन्ही बाजूला सभामंडपाच्या दर्शनी भिंतीत देवकोष्टकांची रचना आहे.
आकाराने मोठ्या असलेल्या या मंदिराच्या सभांमंडपात संगमरवरी फरसबंदी आहे. सभामंडपाच्या पुढील बाजूला गर्भगृहाच्या दर्शनी भिंतीवर शिवपंचायतनाची मोठी प्रतिमा आहे. या मंदिराची रचना काहीशी वेगळी आहे. सभामंडपाच्या बाहेरील बाजूने येथील खोलगट भागात असणाऱ्या गर्भगृहात येण्यासाठी दोन पायरी मार्ग आहेत. सुमारे आठ पायऱ्या उतरून गर्भगृहात प्रवेश होतो. या गर्भगृहाच्या प्रवेशद्वाराजवळ चौथऱ्यावर अखंड पाषाणातील नंदीची मूर्ती आहेत.
गर्भगृहात शुभ्र संगमरवरी फरसबंदी आहे. त्याच्या मध्यभागी अखंड पाषाणातील प्राचीन चौकोनी शिवपिंडी स्थित आहे. असे सांगितले जाते की या पिंडीवर निरखून पाहिल्यास त्यातून ‘ॐ’ चा आकार दिसतो. रामेश्वरम व राजस्थानातील एकलिंगनाथ येथील शिवपिंडीप्रमाणेच येथील पिंडी आहे. शिवपिंडीच्या मागील बाजूकडील भिंतीवरील देवकोष्टकात गणेशाचे स्थान आहे. येथील सभामंडपाच्या उजवीकडे व डावीकडे आणखी दोन मुखमंडप आहेत. येथील गर्भगृहावर मुख्य व उंच शिखर असले तरी येथील तीन मुखमंडपांवर तीन व सभामंडपावर एक अशी एकूण पाच शिखरे या मंदिरावर आहेत. गर्भगृहावरील मुख्य शिखरावर सुंदर व कोरीव नक्षीकाम आहे. शिखराच्या अग्रभागी दोन आमलक व कळस आहे. इतर सर्व शिखरांवर कमळपुष्पाच्या आकाराचे आमलक व कळस आहेत. याशिवाय मंदिराच्या छतावर अनेक मेघडंबरीसारख्या लहान लहान कलाकृती आहेत.
या मंदिरात पुजाअर्चेसाठी दररोज शेकडो भाविक येतात. येथे महाशिवरात्रीसह वर्षभरातील विविध सण व उत्सव उत्साहात साजरे केले जातात. महाशिवरात्रीच्या दिवशी अनेक भाविक रांगा लावून शिवलिंगाचे दर्शन घेतात. या दिवशी कीर्तन-भजनासह विविध धार्मिक कार्यक्रमांचे तसेच महाप्रसादाचे आयोजन करण्यात येते. या उत्सवानिमित्त आरोग्य शिबिराचेही आयोजन केले जाते. श्रावण महिन्यातही येथे भाविकांची दर्शनासाठी गर्दी असते. श्रावणातील प्रत्येक सोमवारी तालुक्यातील अनेक भाविक येथे दर्शनासाठी येतात.