क्षेत्रेश्वर मंदिर

வாவே-வட்கல், தாலுகா அலிபாக், மாவட்டம் ராய்கட்

இருபுறமும் மலைகளும் இடையில் குறுகிய பள்ளத்தாக்கும் இருந்தால், அந்தப் பள்ளத்தாக்கை ‘களம்’ (கால்) என்று அழைப்பர். சமர்த்த ராமதாஸ் சுவாமிகள் ‘தாஸ்போத்’ எனும் நூலை எழுதிய ‘சிவதர்களம்’ மிகவும் பிரசித்தி பெற்றது. கொங்கண் பகுதியில் இத்தகைய பல பள்ளத்தாக்குகள் உள்ளன, அவற்றை வட்டார வழக்கில் ‘கோள்’ என்று அழைப்பர். பெரும்பாலான கோள்களில் பல்வேறு தெய்வங்களின் இருப்பிடங்கள் உள்ளன. இதில் ராய்கட் மாவட்டத்தில் உள்ள வாவே கிராமத்திற்கு அருகில், மூன்று மலைகளுக்கு இடையில் அமைந்துள்ள கோள்நகர் பகுதியில் உள்ள ‘க்ஷேத்ரேஷ்வர் மகாதேவர்’ கோவில் மிகவும் புகழ்பெற்றது. மகாதேவருக்கு அர்ப்பணிக்கப்பட்ட இந்த கோவிலுக்கு அருகில் ஸ்ரீராமர் மற்றும் ஞானேஸ்வர் மௌலியின் கோவில்கள் இருப்பதால், இப்பகுதி ‘தேவாச்சி நவி ஆளந்தி’ (தெய்வங்களின் புதிய ஆளந்தி) என்றும் அழைக்கப்படுகிறது.

இந்த கோவிலைப் பற்றிய ஐதீகம் என்னவென்றால், முன்பு இங்குள்ள வயலில் ஒரு விவசாயி ஏர் உழுது கொண்டிருந்தபோது, ஏர்க்கலப்பை நிலத்தில் பலமாக சிக்கிக்கொண்டது, அங்கிருந்து நீர் பெருகத் தொடங்கியது. இந்த நீர் எங்கிருந்து வருகிறது என்பதைக் கண்டறிய கிராம மக்கள் தோண்டிப் பார்த்தனர். அப்போது சுமார் ஏழு முதல் எட்டு அடி ஆழத்தில் சுயம்பு சிவலிங்கம் கண்டெடுக்கப்பட்டது. இந்த லிங்கத்திற்கு அடியிலிருந்து கங்கை போன்ற நீர் ஓடிக்கொண்டிருந்தது. அதன்பிறகு, கிராம மக்கள் இந்த லிங்கத்தின் மீது வைக்கோல் கூரையால் ஆன எளிய கோவிலைக் கட்டி வழிபாடுகளைத் தொடங்கினர். இந்தத் தலம் சுமார் நானூறு ஆண்டுகள் பழமையானது என்று கூறப்படுகிறது. 1990-ஆம் ஆண்டில் மக்களின் பங்களிப்புடன் இந்த கோவில் புதுப்பிக்கப்பட்டு, தற்போதைய வடிவம் பெற்றது.

இரவு நேரங்களில் க்ஷேத்ரேஷ்வரை தரிசிக்க மலைகளிலிருந்து புலிகள் வந்து செல்வதாகக் கூறப்படுகிறது. இருப்பினும், கோவிலில் தங்கியிருப்பவர்களுக்கோ அல்லது கிராம மக்களுக்கோ அவை ஒருபோதும் தீங்கு விளைவித்ததில்லை. இந்த மகாதேவர் பல தலைமுறைகளாக தங்களைக் காத்து வருவதாக கிராம மக்கள் நம்புகின்றனர். எனவே, அவர்கள் இந்த இறைவனைத் தங்கள் ‘க்ஷேத்ரபாலர்’ (நிலத்தின் காவலர்) என்று அழைக்கின்றனர். இதனால், இந்த மகாதேவருக்கு ‘க்ஷேத்ரத்தின் ஈஸ்வரன்’ என்ற பொருளில் ‘க்ஷேத்ரேஷ்வர்’ என்ற பெயர் நிலைபெற்றது. பக்தர்கள் அழைக்கும் குரலுக்கு ஓடி வந்து, வேண்டுதல்களை நிறைவேற்றும் தெய்வம் க்ஷேத்ரேஷ்வர் என்பது பக்தர்களின் அசைக்க முடியாத நம்பிக்கை. பேன்-அலிபாக் சாலையில் வட்கலுக்கு அருகில் வாவே கிராமத்தில் இந்த கோவில் அமைந்துள்ளது. இயற்கை எழில் கொஞ்சும் பாதையில் கோவிலுக்குச் செல்லும்போது முதலில் வரவேற்பு வளைவு உள்ளது. வளைவின் இருபுறமும் வேலைப்பாடுகள் கொண்ட சதுரத் தூண்கள் உள்ளன, அதன் மேல் பகுதியில் நடுவில் மகாதேவரின் ஓவியம் வரையப்பட்டுள்ளது. அதன் இருபுறமும் படம் எடுத்த நாகர் சிலைகளும், நாகர்களுக்கு அருகில் நந்தி சிலைகளும் உள்ளன. அடுத்து கோவிலின் விசாலமான பிரகாரம் உள்ளது. பிரகாரத்தில் பல்வேறு வகையான மரங்களும் அழகான பூங்காவும் உள்ளன. கோவிலுக்கு முன்னால் மேடை மற்றும் அதன் மீது வேலைப்பாடுகள் கொண்ட சதுர வடிவ துளசி மாடம் உள்ளது.

முகமண்டபம், சபாமண்டபம் மற்றும் கருவறை ஆகிய அமைப்புகளைக் கொண்டது இக்கோவில். முகமண்டபத்திற்கு முன்னால் இரும்புத் தூண்களின் மீது தகரக் கூரையால் ஆன மண்டபம் உள்ளது. மண்டபத்தை விட கோவில் சற்று உயரத்தில் உள்ளது. எனவே, கோவிலின் முகமண்டபத்திற்குச் செல்ல மூன்று படிகள் ஏற வேண்டும். முகமண்டபத்தில் முன்பக்கத்தில் நான்கு சதுரத் தூண்களும், கட்டப்பட்ட கைப்பிடிச் சுவரும் உள்ளன. சபாமண்டபத்தின் மர வாசற்கால்களில் செங்குத்தான கோடுகளால் ஆன வேலைப்பாடுகள் உள்ளன. நுழைவு வாயில் கதவுகளின் மேல் பாதி பகுதி வெளிப்படையாகவும், கீழ் பகுதியில் வேலைப்பாடுகளும் உள்ளன. சபாமண்டபத்தில் நான்கு வட்டத் தூண்களும், அதன் மேல் உள்ள உத்தரங்களின் மீது கூரையும் உள்ளன. மேற்கூரையில் சக்கர வடிவிலான வேலைப்பாடுகள் உள்ளன. வேண்டுதல் நிறைவேறிய பக்தர்கள் காணிக்கையாக வழங்கிய பல பித்தளை மணிகள் கூரையில் தொங்கவிடப்பட்டுள்ளன. மூடிய அமைப்பிலான இந்த சபாமண்டபத்தில் காற்று மற்றும் சூரிய ஒளி வருவதற்காக ஜன்னல்கள் உள்ளன. சபாமண்டபத்தில் பக்தர்கள் அமர்வதற்கு இருக்கைகள் உள்ளன. தரையின் நடுவில் யாககுண்டமும், கருவறைக்கு முன்னால் மேடையில் நந்தி சிலையும் உள்ளன. எண்கோண வடிவ கருவறையின் முகப்புச் சுவரில், நுழைவு வாயிலின் இருபுறமும் தேவகோஷ்டங்கள் உள்ளன. வலதுபுற தேவகோஷ்டத்தில் கணபதியும், இடதுபுறம் பார்வதி தேவியின் சிலையும் உள்ளன. நுழைவு வாயிலின் வாசற்கால்களில் செங்குத்தான கோடுகளால் ஆன வேலைப்பாடுகள் உள்ளன. லலாடபிம்பத்தில் (உச்சியில்) கணபதி சிலை உள்ளது. சபாமண்டபத்திலிருந்து தாழ்வான நிலையில் உள்ள கருவறைக்குச் செல்ல ஐந்து படிகள் உள்ளன. கருவறையில் தரையின் நடுவில் சுயம்பு சிவலிங்கம் உள்ளது. சிவலிங்கத்தின் ஆவுடையார் வெள்ளி வேலைப்பாடுகள் கொண்ட கவசத்தால் அலங்கரிக்கப்பட்டுள்ளது. சிவலிங்கத்தின் மீது சங்கரர் மற்றும் பார்வதியின் வெள்ளி முகமூடிகள் உள்ளன. சிவலிங்கத்தின் மீது பித்தளை நாகம் குடை பிடித்துள்ளது. 

கருவறையைச் சுற்றி பிரதட்சிண பாதை உள்ளது. பிரதட்சிண பாதையில் வெளியேறுவதற்கு நுழைவு வாயில்கள் உள்ளன. கருவறையின் கூரையின் மீது சதுர வடிவில் தொடங்கி மேலே குறுகிச் செல்லும் கோபுரம் உள்ளது. கோபுரத்தின் உச்சியில் ஆமலகம், அதன் மேல் கலசம் மற்றும் கொடிமரம் உள்ளது. இந்த கோவில்களுக்கு அருகில் ஸ்ரீராமர், சந்த் ஞானேஸ்வர் மகாராஜ் கோவில் மற்றும் நன்னீர் குளம் உள்ளன. 

மகாசிவராத்திரியன்று இங்கு முக்கிய வருடாந்திர திருவிழா மிகுந்த உற்சாகத்துடன் கொண்டாடப்படுகிறது. அன்று அதிகாலையில் லகுருத்ர அபிஷேகத்துடன் விழா தொடங்குகிறது. நாள் முழுவதும் பஜனை, கீர்த்தனை, சொற்பொழிவு, இசை, ஹரிபாடம், மகாபிரசாதம் போன்ற நிகழ்ச்சிகள் ஏற்பாடு செய்யப்படுகின்றன. இரவில் தாள வாத்தியங்கள் முழங்க, குங்குமப்பூ தூவி, பல்லக்கு ஊர்வலத்துடன் இறைவன் கிராமப் பிரதட்சிணம் வருகிறார். அப்போது ஆயிரக்கணக்கான பக்தர்கள் இறைவனைத் தரிசிக்கவும், வேண்டுதல்களை நிறைவேற்றவும், பல்லக்கு ஊர்வலத்தில் பங்கேற்கவும் வருகிறார்கள். இந்த கோவிலில் ஒவ்வொரு சிராவண மாத திங்கட்கிழமைகளிலும் பக்தர்கள் கூட்டம் அலைமோதும். திங்கள், பௌர்ணமி, அமாவாசை, ஏகாதசி, பிரதோஷம் போன்ற நாட்களிலும் பக்தர்கள் கூட்டம் அதிகமாக இருக்கும். 

பயனுள்ள தகவல்கள்

• வட்கலிலிருந்து 2 கி.மீ, பேனிலிருந்து 7 கி.மீ தொலைவில்
• மும்பை, தானே மற்றும் ராய்கட் மாவட்டத்தின் பல நகரங்களிலிருந்து வட்கலுக்கு எஸ்.டி. பேருந்து வசதி
• தனியார் வாகனங்கள் கோவில் வரை வரலாம்
• பகுதியில் தங்குமிடம் மற்றும் உணவு வசதி உள்ளது