കാളുബായി / കാളമ്മ ദേവി ക്ഷേത്രം

കലാംവാടി, താലൂക്ക് വാൽവ, ജില്ല സാംഗ്ലി

തന്ത്ര മാർഗ്ഗത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാന ദേവതയായ മാതാ കാളികയുടെ പ്രധാന പീഠം കൊൽക്കത്തയിലെ കാളീഘട്ടിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇത് ഇന്ത്യയിലെ ദേവിയുടെ ൫൧-ാമത് ശക്തിപീഠമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ‘ദക്ഷിണകാളി’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന മാതാ കാളികയെ ബംഗാളി സമൂഹത്തിൽ വ്യാപകമായി ആരാധിക്കുന്നു. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ കോലാപ്പൂർ, സാംഗ്ലി ജില്ലകളിൽ, ശക്തിസ്വരൂപിണിയായ ഈ ദേവിയെ ‘കാളമ്മ’ എന്ന രൂപത്തിലാണ് ആരാധിക്കുന്നത്. ഇവിടുത്തെ ദേവിയുടെ അനേകം ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ, വാൽവ താലൂക്കിലെ കലാംവാടി ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ക്ഷേത്രം വളരെ പ്രശസ്തവും പുരാതനവുമാണ്. ഇവിടെ കുടികൊള്ളുന്ന ചൈതന്യവത്തായ ദേവി ഭക്തരുടെ നേർച്ചകൾ നിറവേറ്റുകയും, വിളിച്ചാൽ വിളിപ്പുറത്തെത്തുകയും ചെയ്യുമെന്ന് ഭക്തർ ഉറച്ചു വിശ്വസിക്കുന്നു. 

ഹേമാഡ്പന്തി വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ ക്ഷേത്രം പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലേതാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ൧൯൯൫-ൽ ക്ഷേത്രം പുതുക്കിപ്പണിതതായി ക്ഷേത്രഭിത്തിയിലെ ഒരു ശിലാലിഖിതത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, ഈ ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു ഭക്തൻ ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹം തേടാനായി ഷാഹുവാടി താലൂക്കിലെ നിബിഡ വനങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഉദ്ഗിരിയിലേക്ക് പതിവായി പോകുമായിരുന്നു. വാർദ്ധക്യം കാരണം അദ്ദേഹത്തിന് ഈ യാത്ര തുടരാൻ കഴിയാതെ വന്നു. അദ്ദേഹം ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇന്നത്തെ സ്ഥലത്തിരുന്ന് ദേവിയെ വിളിച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കുകയും തനിക്ക് ദർശനം നൽകണമെന്ന് അപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭക്തിയിൽ പ്രസാദിച്ച ദേവി അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ദേവിയോട് ഈ സ്ഥലത്ത് സ്ഥിരമായി വസിക്കണമെന്ന് അപേക്ഷിച്ചു. ഭക്തന്റെ ആഗ്രഹപ്രകാരം ദേവി ഇവിടെ വിഗ്രഹരൂപത്തിൽ ആവിർഭവിച്ചു. പിന്നീട്, ഈ സ്ഥലത്ത് ദേവിക്കായി ഒരു വലിയ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. 

മറ്റൊരു ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, പണ്ട് ഈ പ്രദേശത്ത് കാളവണ്ടികളും കുതിരകളും ഉപയോഗിച്ചായിരുന്നു വ്യാപാരം നടത്തിയിരുന്നത്. അക്കാലത്ത്, ഉദ്ഗിരിയിൽ (ഷാഹുവാടി) നിന്ന് ഒരു കാളയുടെ കുളമ്പിലൂടെ ദേവി ഇവിടെ എത്തിച്ചേരുകയും ഒരു പുളിമരച്ചുവട്ടിൽ കുടികൊള്ളുകയും ചെയ്തു. ഒരു മുസ്ലീം പ്രഭു [ ] ദേവിയുടെ ദിവ്യശക്തി അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞ ശേഷം, അദ്ദേഹം ഈ സ്ഥലത്ത് ദേവിക്കായി ഒരു ക്ഷേത്രം പണികഴിപ്പിച്ചു. 

ഗ്രാമത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ക്ഷേത്ര കവാടത്തിന് മുന്നിൽ, മൂന്ന് തട്ടുകളുള്ള വട്ടത്തിലുള്ള കൽവിളക്ക് സ്തംഭം (ദീപമാല) ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു തറയുണ്ട്. ദീപമാലയുടെ അടിഭാഗത്ത് നാല് ദിക്കുകളിലേക്കും അഭിമുഖമായി നിൽക്കുന്ന നാല് ആന ശില്പങ്ങളുണ്ട്, കൂടാതെ മൂന്ന് തട്ടുകളിലെ ഓരോന്നിലും വിളക്ക് കൊളുത്തുന്നതിനായി പ്രത്യേകം പാത്രങ്ങളുമുണ്ട്. ദീപമാലയ്ക്ക് അരികിലുള്ള തറയിൽ ഒരു കൽസ്തംഭമുണ്ട്. ദീപമാലയുടെ മുൻഭാഗത്തായി സവിശേഷമായ ആന ശില്പങ്ങൾ കാണാം, അവയുടെ രൂപവും നിറവും കാരണം അവ ജീവനുള്ളവയാണെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിനപ്പുറം ഇരുനിലകളുള്ള ക്ഷേത്ര കവാടവും ചുറ്റുമതിലും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കവാടത്തിന്റെ ഇരുവശത്തും വിളക്ക് വെക്കാനുള്ള മാടങ്ങളുണ്ട്, മുകളിൽ താമരപ്പൂവിന്റെ കൊത്തുപണിയോടുകൂടിയ അർദ്ധവൃത്താകൃതിയിലുള്ള കമാനവുമുണ്ട്. കവാടത്തിനുള്ളിൽ ഇരുവശത്തുമായി കാവൽക്കാരുടെ മുറികളുണ്ട്. കവാടത്തിന്റെ മുകൾനിലയിലുള്ള നഗരഖാനയുടെ (വാദ്യപ്പുര) ബാൽക്കണി നാല് തടികൊണ്ടുള്ള തൂണുകളിൽ താങ്ങിനിർത്തിയിരിക്കുന്നു, അതിൽ കൈവരികളുമുണ്ട്. നിലവിൽ, തപാൽ വകുപ്പിന്റെ ഓഫീസ് ഈ നഗരഖാനയ്ക്കുള്ളിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

ഇവിടെ നിന്ന് ക്ഷേത്രമുറ്റത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കാം. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഇരുനില സഭാമണ്ഡപത്തിന്റെ പ്രവേശന കവാടത്തിന് മുന്നിലായി തറയിൽ ഒരു കൂർമ്മം (ആമ) ഉണ്ട്. അതിനു പിന്നിലായി നന്ദിയും മറ്റ് നിരവധി പുരാതന വിഗ്രഹങ്ങളും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്ന നന്ദി മണ്ഡപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പ്രവേശന കവാടത്തിലെ ഭിത്തികളിൽ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന എട്ട് തടി തൂണുകളിൽ മുകളിലത്തെ നിലയിലെ ബാൽക്കണിയെ താങ്ങിനിർത്തുന്ന ബ്രാക്കറ്റുകൾ ഉണ്ട്. സഭാമണ്ഡപത്തിനുള്ളിൽ, പ്രവേശന കവാടത്തിനടുത്ത് രണ്ട് തൂണുകളും, ഗർഭഗൃഹത്തിന്റെ പ്രവേശന കവാടത്തിന് മുന്നിലായി രണ്ട് തൂണുകളും, ഇടത്തും വലത്തുമായി ആറ് വീതം കൊത്തുപണികൾ ചെയ്ത തടി തൂണുകളുമുണ്ട്. ഈ തൂണുകളെല്ലാം ചതുരാകൃതിയിലുള്ള കൽത്തറയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 

മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ, ഗർഭഗൃഹത്തിന്റെ പ്രവേശന കവാടത്തിലെ കട്ടിളപ്പടിയിൽ പുഷ്പങ്ങളുടെ കൊത്തുപണികൾ കാണാം. ലലാടബിംബത്തിൽ (ഉയർന്ന ഭാഗം) ഭഗവാൻ ഗണപതിയുടെ വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നു. കട്ടിളപ്പടിയുടെ അടിഭാഗത്തായി ഒരു കീർത്തിമുഖം ഉണ്ട്. ഗർഭഗൃഹത്തിന് പുറത്ത് ഇടത് വശത്തായി ഗണപതി, മാരുതി, വിഠൽ-രുക്മിണി എന്നിവരുടെ വിഗ്രഹങ്ങളും, വലത് വശത്തായി ശിവലിംഗവും കാണാം. ഗർഭഗൃഹത്തിനുള്ളിൽ വജ്രപീഠത്തിൽ ദേവി കാളമ്മയുടെ വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നു. വിഗ്രഹം പിച്ചള മുഖംമൂടിയും മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. വിഗ്രഹത്തിന് സമീപം വലിയൊരു വെള്ളി മുഖംമൂടിയുമുണ്ട്. ഗർഭഗൃഹത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയിൽ ഒരു പാരപെറ്റും, നാല് മൂലകളിലായി നാല് ചെറിയ ഗോപുരങ്ങളും, മധ്യഭാഗത്തായി ഉയർന്നു നിൽക്കുന്ന ഒരു വലിയ ഗോപുരവുമുണ്ട്. ഈ ഗോപുരം താമരപ്പൂവിന്റെ രൂപകല്പനയാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. 

ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലായി കോറഗേറ്റഡ് മെറ്റൽ മേൽക്കൂരയുള്ള വിശാലമായ ഒരു സഭാമണ്ഡപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. നിരവധി മതപരവും സാമൂഹികവുമായ ആഘോഷങ്ങൾ ഇവിടെ നടക്കാറുണ്ട്. ചൈത്ര പാഡ്‌വ, നവരാത്രി ഉത്സവം, ദസറ തുടങ്ങിയ വാർഷിക ഉത്സവങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ ആചരിക്കുന്നു. ചൈത്ര പാഡ്‌വ ദിനത്തിൽ പഞ്ചാംഗ വായനയും ഭാക്നുകും (ഭാവി പ്രവചനങ്ങൾ നടത്തുന്ന പരമ്പരാഗത ആചാരം) നടക്കുന്നു. ദസറ ദിനത്തിൽ, ഢോൾ-താഷാ മേളങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെയും ഗുലാൽ വിതറിയും ദേവിയുടെ പല്ലക്ക് സമീപത്തുള്ള വനത്തിലേക്ക് ഘോഷയാത്രയായി കൊണ്ടുപോകുന്നു. ഈ സമയത്ത്, ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ദേവതകൾ പരസ്പരം കണ്ടുമുട്ടാനായി പല്ലക്ക് ഘോഷയാത്രകളായി എത്തിച്ചേരുന്നു. ൫൦ മുതൽ ൬൦ വരെ ധാംഗരി ഡ്രമ്മുകളുടെ ശബ്ദത്താൽ പ്രദേശം മുഴുവൻ മുഖരിതമാകുന്നു. ശ്രാവണ മാസത്തിലെ അവസാന തിങ്കളാഴ്ച, ദേവിയുടെ പല്ലക്ക് കൃഷ്ണാ നദിക്കരയിലുള്ള ബാല്കോബയിലേക്ക് ദേവതയെ സന്ദർശിക്കാനായി കൊണ്ടുപോകുന്നു.

ഉപയോഗപ്രദമായ വിവരങ്ങൾ

• വാൽവ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ൨൪ കി.മീ അകലെയും സാംഗ്ലിയിൽ നിന്ന് ൫൪ കി.മീ അകലെയും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
• ഷിരാലയിൽ നിന്ന് എസ്.ടി ബസ് സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്.
• സ്വകാര്യ വാഹനങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിച്ചേരാം.
• പരിസരത്ത് പ്രഭാതഭക്ഷണ സൗകര്യങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്, എന്നാൽ താമസ സൗകര്യമില്ല.