ஹரிஹரேஸ்வரர் மற்றும் சங்கமேஸ்வரர் கோயில்

ஹத்தர்சங் கூடல், தாலுகா: தட்சிண சோலாப்பூர், மாவட்டம்: சோலாப்பூர்

சாளுக்கியர் காலத்துக் கட்டடக்கலை, தனித்துவமான சிற்பக்கலை நேர்த்தி, மிகவும் அரிதான பன்முக லிங்கம் மற்றும் சைவ-வைணவ சமயங்களின் சங்கமம் எனப் பல்வேறு சிறப்பம்சங்களைக் கொண்ட சங்கமேஸ்வரர் மற்றும் ஹரிஹரேஸ்வரர் ஆலயம் ஹத்தர்சங் கூடலில் அமைந்துள்ளது. பீமா மற்றும் சீனா ஆகிய இரு நதிகள் சங்கமிக்கும் இடத்தில் அமைந்துள்ள இந்த ஊர், மகாராஷ்டிரா-கர்நாடக எல்லையில் உள்ளது. மராத்தி மொழியின் வரலாற்றிலும் இங்குள்ள சங்கமேஸ்வரர் ஆலயத்திற்கு முக்கிய இடமுண்டு. மராத்தி மொழியில் வாக்கியம் இடம்பெற்ற முதல் கல்வெட்டு இங்குள்ளது என்பதே இதற்குக் காரணம். இதனால், இந்த இடம் வரலாற்று ரீதியாகவும், ஆன்மீக ரீதியாகவும், கலாச்சார ரீதியாகவும் முக்கியத்துவம் வாய்ந்ததாகக் கருதப்படுகிறது.

ஹத்தரசங் கூடல் என்ற கிராமப் பெயரில் ‘கூடல்’ என்பது கன்னடச் சொல்லாகும். இதற்கு ‘சங்கமம்’ என்று பொருள். இங்கே வடக்கிலிருந்து வரும் பீமா நதியும், மேற்கிலிருந்து வரும் சீனா நதியும் ஆங்கில ‘டி’ (T) எழுத்தைப் போல சங்கமிக்கின்றன. இந்தியாவில் பொதுவாக இரண்டு நதிகள் ஆங்கில ‘ஒய்’ (Y) எழுத்தைப் போல சங்கமிப்பதையே காண முடியும். எனவே, ஹத்தரசங் கூடலில் உள்ள இந்த சங்கமம் தனித்துவமானதாகக் கருதப்படுகிறது. இந்த சங்கமத்தில் ஹரிஹரேஸ்வரர் மற்றும் சங்கமேஸ்வரர் ஆகியோரின் பழமையான சிவாலயங்கள் அமைந்துள்ளன. ஆன்மீகச் சுற்றுலாவுடன், இயற்கைச் சுற்றுலாவுக்காகவும் சுற்றுலாப் பயணிகளும் பக்தர்களும் இந்த இடத்திற்கு அதிக அளவில் வருகை தருகின்றனர். இங்குள்ள கோயில்கள் சாளுக்கியர் காலத்தில் கட்டப்பட்டவை. கோயில்களில் உள்ள அற்புதமான மற்றும் தனித்துவமான சிற்பங்கள் ஆய்வாளர்களையும் ஈர்க்கும் மையமாகத் திகழ்கின்றன.

மராठी மொழியின் தோற்றம் குறித்த ஆய்வின் பின்னணியில், இங்குள்ள சங்கமேஸ்வரர் கோவிலில் உள்ள கல்வெட்டு மிக முக்கியமானதாகக் கருதப்படுகிறது. இக்கோவிலின் சபா மண்டபத்தின் தூணில் இந்தக் கல்வெட்டு செதுக்கப்பட்டுள்ளது. சோலாப்பூரைச் சேர்ந்த கல்வெட்டு ஆய்வாளர் ஆனந்த் நா. கும்பார் அவர்கள், இந்தக் கல்வெட்டை முதன்முதலில் வாசித்தார். வை (Wai) நகரில் உள்ள பிரக்ஞ பாடசாலையினால் வெளியிடப்படும் ‘நவபாரத்’ மாத இதழின் ஜூலை 1975 இதழில், அவர் ‘தெளிவான காலக்குறிப்புடன் கூடிய ஆதி மராठी கல்வெட்டு – கூடல் சங்கமேஸ்வரர் கோவில்’ ‘சகே 940-ன் மராத்தி கல்வெட்டு’ என்ற தலைப்பில் விரிவான கட்டுரை வெளியிடப்பட்டது. அதிலுள்ள தகவலின்படி, 94 செ.மீ. நீளமும் 16 செ.மீ. அகலமும் கொண்ட இந்தக் கல்வெட்டு வெறும் இரண்டரை வரிகளைக் கொண்டது. நாகரி மற்றும் மராத்தி மொழியில் உள்ள இக்கல்வெட்டின் முதல் வரியில் ‘ஓம் ஸ்வஸ்தி சகு 940 காலயுக்த சம்வத்ஸரே மாங்ககதனுஷிகாள் சேளா’ (ओम स्वस्ति सकु ९४० काळयुक्त संवत्सरे माङ्गकधनुशिकाळ छेळा) என்ற சொற்கள் உள்ளன. இரண்டாவது வரியில் ‘பண்டித த கச்சதோ ஆயாதா மச்ச xxx மி xx சிமளி 1000’ (पंडित त गछतो आयाता मछ xxx मि xx छिमळनि १०००) என்று குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது. (இதில் உள்ள xxx என்ற குறியீடுகளின் பொருள், இங்குள்ள எழுத்துக்களைப் புரிந்துகொள்ள முடியவில்லை என்பதாகும்.) மூன்றாவது வரியில் ‘வாச்சிதோ விஜேயா ஹோய்வா’ (वाछितो विजेयां होइवा) என்ற மராத்திச் சொற்கள் உள்ளன. இவற்றின் பொருள் ‘வாசிப்பவர் வெற்றி பெறுவார்’ என்பதாகும். இந்தக் கல்வெட்டின் மூலம், சகே 940-ல் காலயுக்த சம்வத்ஸரம் நிகழ்ந்தபோது, ஒரு பண்டிதர் சங்கமேஸ்வரர் கோவிலுக்கு வருகை தந்ததாகவும், அப்போது அவருக்கு ஆயிரம் நிஷ்கங்கள் (அக்காலத்தில் புழக்கத்தில் இருந்த நாணயங்கள்) வழங்கப்பட்டதாகவும் அறிய முடிகிறது. இறுதியில், இந்தக் கல்வெட்டை வாசிப்பவர் வெற்றி பெறட்டும் என்ற ஆசி உள்ளது. இதிலுள்ள காலக் குறிப்பின்படி, இக்கல்வெட்டு சகே 940 அதாவது கி.பி. 1018-ல், சாளுக்கிய மன்னன் ஜெயசிம்மன் மூன்றாமவனின் ஆட்சிக் காலத்தில் செதுக்கப்பட்டுள்ளது. ஆனந்த் கும்பார் அவர்களின் கூற்றுப்படி, இதுவே மராத்தியின் முதல் கல்வெட்டாகும். மராத்தி மொழிக்கு செம்மொழி அந்தஸ்து கோரி மத்திய அரசுக்கு அனுப்பப்பட வேண்டிய முன்மொழிவைத் தயாரிப்பதற்காக, மகாராஷ்டிர அரசு ‘செம்மொழி மராத்தி மொழி குழுவை’ அமைத்திருந்தது. இக்குழு சமர்ப்பித்த அறிக்கையிலும் இது குறித்த குறிப்பு இடம்பெற்றுள்ளது. இக்கல்வெட்டைப் பாதுகாப்பதற்காக, 2018-ஆம் ஆண்டில் மகாராஷ்டிர அரசு 10 லட்சம் ரூபாயை ஒதுக்கியிருந்தது.

சங்கமேஸ்வரர் கோவிலில் உள்ள கல்வெட்டின் மூலம், இக்கோவில் கி.பி. 1018-ஆம் ஆண்டில் கட்டப்பட்டது என்பது தெளிவாகிறது. இது திரிகூடம், அதாவது மூன்று கருவறைகளைக் கொண்ட கோவிலாகும். சாளுக்கியர் காலத்திற்குப் பிறகு, பலமுறை இக்கோவில் திருப்பணிகள் செய்யப்பட்டு புதுப்பிக்கப்பட்டதாகக் கூறப்படுகிறது. 

இந்தக் கோவிலுக்கு முன்னால் பல பழமையான மரங்கள் உள்ளன. கோவிலைச் சுற்றி கற்களால் கட்டப்பட்ட பழமையான மற்றும் உறுதியான மதில் சுவர் உள்ளது. இந்தச் சுவரில் கோவிலின் நுழைவாயில் அமைந்துள்ளது. நுழைவாயிலுக்கு முன்னால் கல்லால் செதுக்கப்பட்ட பழமையான மட்கு (குடம்) உள்ளது. தற்போது இது உண்டியலாகப் பயன்படுத்தப்படுகிறது. அதாவது இது காணிக்கைப் பெட்டியாகப் பயன்படுத்தப்படுகிறது. இக்கோயிலின் நுழைவாயில் சற்று உயரமாக உள்ளது. அதன் படிகளில் மங்கலச் சின்னங்கள் செதுக்கப்பட்டுள்ளன. நுழைவாயிலின் கதவு நிலைகளில் கொடி, இலை மற்றும் மலர் வேலைப்பாடுகளும், மேல் சட்டத்தின் மையத்தில் விநாயகர் சிலையும் உள்ளன. நுழைவாயிலின் உட்புறம் இரு பக்கங்களிலும் காவலர் அறைகள் உள்ளன. நுழைவாயிலின் மேற்கூரையின் முன்புறத்தில் பாஷிங்கி (தலை அலங்கார) தடுப்புச் சுவரும், இடது மற்றும் வலது பக்கங்களில் நந்தி சிலைகளும் உள்ளன. கோயில் வளாகம் முழுவதும் கற்கள் பதிக்கப்பட்டுள்ளது. வளாகத்தில் முகமண்டபத்திற்கு முன்னால் சதுர வடிவிலான கல் சில அங்குலங்கள் உயரத்தில் உள்ளது. இது ‘ரங்கஷீலா’ (நடன மேடை) ஆக இருக்கலாம் என்று வல்லுநர்கள் கருதுகின்றனர். இந்த வளாகத்தில் பல பழங்காலக் கட்டிடங்கள் உள்ளன. சுற்றுச் சுவரை ஒட்டி வரிசையான மண்டபங்கள் (ஓவரிகள்) உள்ளன. 

இந்தக் கோயில் இரண்டு முகமண்டபங்கள், சபாமண்டபம், அந்தராளம் மற்றும் கருவறை ஆகிய அமைப்புகளைக் கொண்டுள்ளது. முகமண்டபம் அரை-திறந்த நிலையில் உள்ளது மற்றும் வெளிப்புறத்தில் கக்ஷாசனங்களைக் (இருக்கை அமைப்பு) கொண்டுள்ளது. கக்ஷாசனத்தில் ஆறு வேலைப்பாடுகளுடன் கூடிய அரைத்தூண்கள் உள்ளன. இந்த முகமண்டபத்தின் வலதுபுறத்தில் மற்றொரு முகமண்டபமும், இடதுபுறத்தில் மூடிய அறையும் உள்ளன. தொடர்ந்து, அரை-திறந்த நிலையில் உள்ள சபாமண்டபத்தின் மையப்பகுதியில் உள்ள நான்கு தூண்களின் மண்டபத்தின் நடுவில் உள்ள மேடையில் நந்தியின் கருங்கற் சிலை உள்ளது. அனைத்துத் தூண்களும் சதுர வடிவத் தூணடித் தளங்களின் மீது அமைந்துள்ளன. தூணின் தண்டுகளில் சதுரம், அறுகோணம், எண்கோணம், வட்டம் போன்ற பல்வேறு வடிவியல் அமைப்புகள் செதுக்கப்பட்டுள்ளன. தூண்களின் உச்சியில் போதிகைகளும், அதன் மேல் கரங்களும் (அடைப்புக்குறிகள்) உள்ளன. விதானத்தில் சக்கர வடிவிலான வேலைப்பாடுகள் உள்ளன. சபாமண்டபத்தில் மராத்தி மொழியிலான வாக்கியங்களைக் கொண்ட கல்வெட்டு ஒன்று உள்ளது.

முன்னால் உள்ள அந்தராளத்தின் நுழைவாயிலில் புஷ்பசாகைகளும் ஸ்தம்பசாகைகளும் உள்ளன. லலாடபிம்பத்தில் கணபதி மூர்த்தி உள்ளது. மண்டாரகத்தில் சந்திரசிலையும் கீர்த்திமுகமும் உள்ளன. நுழைவாயிலின் மேல் பகுதியில் சிற்பத் தோரணம் உள்ளது. அந்தராளத்தின் மையப்பகுதியில் நந்தி மூர்த்தி உள்ளது. முன்னே கருவறையின் நுழைவாயில் சபாமண்டபத்தை விட உயரத்தில் உள்ளது. துவாரசாகைகளில் தெளிவற்ற வேலைப்பாடுகளும் ஸ்தம்பசாகைகளும் உள்ளன. லலாடபிம்பத்தில் கணபதி மூர்த்தியும் மண்டாரகத்தில் சந்திரசிலையும் உள்ளன. கருவறையில் சிவலிங்கம் உள்ளது. சிவலிங்கத்தின் ஆவுடையார் உயரமாக உள்ளது, லிங்கத்தின் மீது சிவபெருமானின் பித்தளை முகமூடி உள்ளது. சிவபெருமானின் தலைக்கு மேல் குடை பிடித்தவாறு ஐந்து தலைகளைக் கொண்ட பித்தளை நாகம் உள்ளது. கருவறையின் மேற்கூரையில் இரண்டு அடுக்குகளைக் கொண்ட சிகரம் உள்ளது. கீழே உள்ள சதுர வடிவிலான அடுக்கின் நான்கு மூலைகளிலும் நந்தி சிற்பங்கள் உள்ளன. உள்ளன. மேலுள்ள வட்ட வடிவ அடுக்கு உயர்ந்து குறுகலாக உள்ளது. சிகரத்தின் உச்சியில் ஆமலகம் மற்றும் கலசம் உள்ளன. 

சங்கமேஸ்வரர் கோயில் வளாகத்திலிருந்து சில படிகள் கீழே இறங்கினால் ஹரிஹரேஸ்வரர் கோயில் வளாகத்தை அடையலாம். முகமண்டபம், சபாமண்டபம், சொர்க்கமண்டபம், அந்தராளம் மற்றும் கருவறை என இந்த ஆலயம் வடிவமைக்கப்பட்டுள்ளது. இங்குள்ள முகமண்டபம் திறந்த நிலையில் அமைந்துள்ளது. முன்புறத்தில் சதுர வடிவத் தூண் பீடங்களின் மீது அமைந்துள்ள தூண்களில் சதுரம், அறுகோணம், எண்கோணம், வட்டம் போன்ற பல்வேறு வடிவியல் அமைப்புகள் செதுக்கப்பட்டுள்ளன. முகமண்டபத்தில் ஒரே கல்லில் இருபுறமும் செதுக்கப்பட்ட இரண்டு தனித்துவமான சிலைகள் உள்ளன. அவற்றில் ஒன்று மகாலட்சுமியின் சிலையாகவும், மற்றொன்று பைரவி அல்லது காளிகா தேவியின் சிலையாகவும் உள்ளது. 

முகமண்டபத்திற்கு முன்னால் உள்ள அரை-திறந்த சபாமண்டபத்தின் முன்பக்கத்தில் இரண்டு முழுத் தூண்களும், வெளிப்பக்க கக்ஷாசனாக்களில் அரைத் தூண்களும் உள்ளன. இந்த சபாமண்டபத்தின் விதானத்தில், ஒரு முகம் மற்றும் ஐந்து உடல்களைக் கொண்ட பன்முக ஸ்ரீகிருஷ்ணர், கோபிகைகளுடன் ராசலீலை புரியும் ஸ்ரீகிருஷ்ணர் மற்றும் தோழர்களுடன் விளையாடும் ஸ்ரீகிருஷ்ணர் போன்ற அற்புதமான சிற்பங்கள் செதுக்கப்பட்டுள்ளன. சபாமண்டபத்திற்கு முன்னால் சொர்க்கமண்டபம் உள்ளது. சொர்க்கமண்டபத்தின் நுழைவாயில் நிலைகளில் மலர் மற்றும் இலைகளின் வேலைப்பாடுகளும், தூண் வரிசைகளும் உள்ளன. லலாடபிம்பத்தில் கணபதி சிற்பமும், உத்தராங்கத் தோரணத்தில் சிகரச் சிற்பங்களும் உள்ளன. மண்டபத்தின் வாசலில் சந்திரசிலை உள்ளது. சொர்க்கமண்டபத்தில் சுமார் பன்னிரண்டு வேலைப்பாடுகள் கொண்ட தூண்களில் கனி மற்றும் ஹஸ்தங்கள் உள்ளன. இந்த ஹஸ்தங்களில் யட்சர்கள், கின்னரர்கள், சுரசுந்தரிகள், கஜராஜன் போன்ற சிற்பங்கள் உள்ளன. சொர்க்கமண்டபத்தின் சுவரில் உள்ள தேவகோஷ்டத்தில் திரிசூலம் மற்றும் டமருகம் ஏந்திய காலபைரவர் சிற்பம் உள்ளது. சிலையின் இருபுறமும் பிரம்மாண்டமான நாகச் சிற்பங்கள் உள்ளன. சொர்க்கமண்டபத்தில் புல்லாங்குழல் வாசிக்கும் ஸ்ரீகிருஷ்ணரும், அவரது பாதங்களுக்கு அருகில் தோழர்களும் செதுக்கப்பட்டுள்ளனர். செவ்வக வடிவிலான சொர்க்கமண்டபத்தின் கூரை திறந்த நிலையில் உள்ளது. பண்டைய காலத்தில், இந்த மண்டபத்தில் இறைவனின் ரங்கபோகத்திற்காக நடனம், நாடகம், இசை போன்ற நிகழ்ச்சிகள் நடத்தப்பட்டன. 

சொர்க்கமண்டபத்திலிருந்து அடுத்து அந்தராளம் மற்றும் அதற்கு அப்பால் இரண்டு கருவறைகள் உள்ளன. இரண்டு கருவறைகளின் நுழைவாயில் நிலைகளிலும் மலர் மற்றும் இலைகளின் வேலைப்பாடுகளும், லலாடபிம்பத்தில் கணபதி சிலைகளும் உள்ளன. வாசலில் சந்திரசிலைகள் உள்ளன. இடதுபுறம் உள்ள கருவறையில் தரையில் சுயம்பு சிவலிங்கம் உள்ளது. வலதுபுறம் உள்ள கருவறையில் வஜ்ரபீடத்தின் மீது முரளீதர ரூபத்தில் விஷ்ணுவின் சிலை உள்ளது. இந்த ஆலயங்களுக்கு அருகில் மற்றொரு சிவன் கோவில் உள்ளது. அதில் பன்முக சிவலிங்கம் உள்ளது. இந்த சிவலிங்கத்தில் பாறையில் 359 சிவமுகங்கள் செதுக்கப்பட்டுள்ளன. இந்த சிவலிங்கத்திற்கு அபிஷேகம் செய்தால் ஓராண்டு முழுவதும் செய்த அபிஷேகத்தின் புண்ணியம் கிடைக்கும் என்பது பக்தர்களின் நம்பிக்கை. சுமார் 4500 கிலோ எடை கொண்ட இந்த சிவலிங்கம் அகழ்வாராய்ச்சியின் போது கண்டெடுக்கப்பட்டது. இந்த கோவிலின் அடித்தளத்தில் ஒரு முனிவரின் சிலை உள்ளது. கோவில் வளாகத்தில் மாருதி (அனுமன்) கோவில், ஹோமகுண்டம் மற்றும் பிற பண்டைய சிற்பங்கள் உள்ளன. கோவிலுக்கு அருகிலேயே சீனா மற்றும் பீமா நதிகளின் சங்கமம் உள்ளது. சங்கமத்திற்கு அருகில் கட்டப்பட்ட படித்துறை உள்ளது. அங்கு சிரார்த்தம் மற்றும் ஜனன சாந்தி போன்ற சடங்குகள் செய்யப்படுகின்றன. 

ஹத்தர்சங் கூடலில் உள்ள இந்த ஆலயங்கள் தனித்துவமான கட்டடக்கலை மற்றும் சிற்பக்கலைக்கு பெயர் பெற்றவை. இந்த ஆலயங்களில் சைவ மற்றும் வைணவ சமயங்களின் அபூர்வ சங்கமம் சிற்பக்கலை மூலம் வெளிப்படுத்தப்பட்டுள்ளது. இங்கு மகா சிவராத்திரி, சிராவண மாதம் மற்றும் மகர சங்கராந்தி காலங்களில் திருவிழா நடைபெறும். அப்போது பல மதச் சடங்குகள் மற்றும் பொழுதுபோக்கு நிகழ்ச்சிகள் ஏற்பாடு செய்யப்படுகின்றன.

கிரணோற்சவத்தின் போது இங்கு ஏராளமான பக்தர்களும் சுற்றுலாப் பயணிகளும் வருகை தருகின்றனர். சூரியன் உத்தராயணத்தில் நுழையும் போது, இங்குள்ள சங்கமேஸ்வரர் கோவிலில் உள்ள சிவலிங்கத்தின் மீது காலை சூரியக் கதிர்கள் விழுகின்றன. மகாராஷ்டிராவில் மிகச் சில இடங்களில் மட்டுமே இத்தகைய கிரணோற்சவத்தைக் காண முடியும். ஒவ்வொரு அமாவாசையன்றும் பல பக்தர்கள் இங்கு வந்து பூஜை செய்கின்றனர்.

பயனுள்ள தகவல்கள்

• சோலாப்பூரிலிருந்து 40 கி.மீ தொலைவில்
• சோலாப்பூரிலிருந்து அரசுப் பேருந்து வசதி உண்டு
• தனியார் வாகனங்கள் கோவில் வாகன நிறுத்துமிடம் வரை வரலாம்
• இப்பகுதியில் தங்குவதற்கும் உணவிற்கும் வசதி இல்லை
• தொடர்பு : கோவில் அலுவலகம், அலைபேசி: 8888408209